Preferred level of vehicle automation in Turkey and Sweden: In association with traffic climate, traffic locus of control and driving skills
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, PSİKOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: İBRAHİM ÖZTÜRK
Danışman: TÜRKER ÖZKAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Teknolojik gelişmelerle birlikte farklı özelliklere sahip araçlar trafik sisteminin birer parçası olmaktadır. Son yıllarda farklı seviyelerde otomasyon özelliği olan araçlar hem endüstrinin hem de akademinin dikkatini çekmektedir. Buna ek olarak, trafik iklimi, trafik kontrol odağı ve sürüş becerileri sürücü davranışları ve kazalar gibi birçok yol güvenliği çıktısıyla ilişkili bulunmuştur. Mevcut çalışma trafik iklimi, trafik kontrol odağı ve sürüş becerilerinin sürücülerin otonom araç tercihleriyle ilişkisini incelemektedir. Çalışmaya Türkiye'den 318 (Ort. = 22.41, SS = 2.77) ve İsveç'ten 312 (Ort. = 28.80, SS = 8.53) sürücü katılmıştır. Katılımcılar, tercih edilen araç otomasyonu sorusunu da içeren demografik bilgi formu, Trafik İklimi Ölçeği, Çok Boyutlu Trafik Kontrol Odağı Ölçeği ve Sürüş Becerileri Ölçeği'nden oluşan bir ölçek bataryası doldurmuşlardır. Kadın sürücülere kıyasla erkek sürücüler ve İsveç'teki sürücülere kıyasla Türkiye'deki sürücüler daha yüksek seviyelerdeki otonom araçları tercih etmiştir. Ayrıca, otomasyon tercihleri Türkiye'de işlevsellik ve güvenlik becerileriyle ve İsveç'te kendi becerileri ile pozitif ilişki gösterirken her iki ülkede de algısal-motor becerilerle ve İsveç'te diğer sürücüler ile negatif ilişkilidir. Ek olarak, dışsal duygu talepleri ve işlevsellik üçlü etkileşim etkisi göstermiştir. Örneğin, İsveç'te dışsal duygu talepleri yüksek algılandığında güvenlik becerileri veya araç ve çevre atfı yüksek sürücüler daha yüksek seviyelerde otonom araçları tercih etmektedir. Sonuçlar otonom araçların geleceğiyle ilgili bazı önemli bulgular sunmaktadır. Bulguların ileri uygulamaları mevcut alanyazın ışığında tartışılmıştır.