An Analysis of Turkish daily press: event selection, text construction and news production
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 1992
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: M.AYŞE İNAL
Danışman: AHMET RAŞİT KAYA
Özet:oz TURK BASINI ÜZERİNE BİR İNCELEME: Konu Seçimi, Metin Kurgusu ve Haberin Hazırlanması İNAL, M. Ayşe Doktora Tezi, Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı Tez Yöneticisi: Doç. Dr. Raşit KAYA Eylül 1992, 188 sayfa Bu çalışmanın amacı, kitle iletişim araçlarını toplumsal gerçekliğin bir aynası olarak gören ve 'yansız' haberi 'gerçek' ile bir tutan, liberal çoğulcu yaklaşımın, haber metinlerinin temel özelliklerini ve haberlerin hazırlanma sürecini açıklamada yetersiz kaldığını göstermektir. Bu çalışmada haber inşa edilen bir ürün ve yapılanmış bir söylem olarak ele alınmıştır. Çalışmada Türk basınının yapısal özellikleri metinsel söylem ile yapılanmış haber hazırlama pratiklerini ilişkilendiren bir çerçeve içinde ele alınıp incelenmiştir. Bu çerçeve içinde haber hazırlama süreci birbirini takip eden üç aşama içinde ele alınmıştır: Birinci seçim süreci, hangi olguların haber olarak tanımlanacağının saptanması; saptanan olguların haber olarak yazımı; ikinci seçim süreci, yazılan haberlerden hangilerinin gazeteye gireceğinin saptanması. Haberin hazırlanma süreci, haber hazırlama pratikleri ile birleştirilerek yorumlanıp açıklanmıştır. Olgu seçimindeki benzeşmeyi göstermek amacıyla SABAH, MİLLİYET, HÜRRİYET, CUMHURİYET ve TERCÜMAN gazetelerinin tüm haber içeriği, içerik çözümlemesi ile incelenmiştir. İki özel olay tipi ile ilgili haberlerin -polis - adliye haberleri ve Türkiye'nin uluslararası örgütlerle ilişkilerini konu alan haberler- metinleri van Dijk'ın söylem çözümlemesi modeli uyarlanarak incelenmiştir. Bu konulardaki haberlerinhazırlanmasına katılan muhabirlerle derinlemesine görüşmeler yapılmış ve haber kuruluşlarındaki pratikleri bulunmaya çalışılmıştır. Sonuçlar, haberi yapılanmış bir söylem olarak ele alan ve bu söylemin ana özelliklerinin haber hazırlama pratikleri içinde oluştuğunu savunan görüşleri desteklemektedir. Bu çalışmaya göre haber söyleminin esas belirleyicileri konu seçiminde ve sunumda etkili olan haber değerleri, haber kaynakları ile süren yapılanmış ilişkiler ve örgütsel kontroldür. Sözü edilen pratikler içinde gazeteciler olguları tarihsel ve sosyal nedenlerinden koparmakta ve yapılanmış bir çerçeve içinde sunmaktadırlar. Anahtar Kelimeler: Kitle iletişim Teorileri, Kitle iletişim Araçları, Haber Yapımı, Haber Söylemi, Türk Basını. Bilim Kodu: 217.01.01 vı