Who do children and adolescents mention in their emotionally-charged memories? A study on the roles of urban and rural settings, and maternal characteristics
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Fen Edebiyat Fakültesi, Psikoloji Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: CEREN MISIR
Danışman: Başak Şahin Acar
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada çocuk ve ergenlerin duygu yüklü otobiyografik anılarında kimlerden bahsettiklerine ve bu anıların uzunluklarına odaklanılmış ve kent-kır ile anne demografik özelliklerinin bu değişkenler üzerindeki rolü incelenmiştir. Bir TÜBİTAK projesinin parçası olarak gerçekleştirilen bu çalışmada, 1662 anne-çocuk çifti yer almıştır. Anne ve çocuklardan ayrı ayrı bir mutlu ve bir mutsuz anı yazmaları istenmiştir. Ardından elde edilen yazılı veriler anı olup olmamalarına göre kategorize edilmiş ve bu anılarda bahsedilen kişiler; kendilikle ile ilgili, diğerleri ile ilgili ve biz ile ilgili kelimeler olmak üzere 3 ayrı başlıkta kodlanmıştır. Ayrıca anı uzunlukları hesaplanmıştır. Ardından yaş ve cinsiyetin anılarda bahsedilen kişiler ve anıların uzunlukları üzerindeki rollerine bakılmıştır. Yaş arttıkça bahsedilen kişilerin ve anı uzunlukları arttığı ancak lise dönemi ile birlikte bu artışın yerini azalmaya bıraktığı görülmüştür. Diğer yandan, kız çocuklarının anlamlı bir şekilde oğlan çocuklarından daha fazla kendilerinden ve diğer insanlardan bahsettikleri, biz ile ilgili kelimeleri daha fazla kullandıkları ve daha uzun anılar anlattıkları bulgulanmıştır. Kent-kır bağlamının, anne çalışma durumu ve anne eğitim seviyesinin rolü Üç Yönlü ANOVA ile test edilmiş ve her iki anı türünde bahsedilen kişiler ve anı uzunluklarında anne eğitim seviyesinin önemli bir rolü olduğu görülmüştür. Ayrıca, etkileşimlere bakıldığında kırda yaşayan eğitimli ve çalışmayan annelerin çocuklarının kentte yaşayan eğitimsiz ve çalışan annelere kıyasla anılarda daha fazla insanlara atıfta bulundukları ve daha uzun anılar yazdıkları bulgulanmıştır. Ek olarak, anne otobiyografik bellek karakteristiklerinin çocukların otobiyografik bellek karakteristikleri üzerinde önemli bir etkisi olduğu basit doğrusal regresyon analizleri ile bulgulanmıştır. Bulgular, literatür ışığında tartışılmıştır.