Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 1994
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: Zekiye Kutlusoy
Eş Danışman: AHMET İNAM, TEO GRÜNBERG
Özet:öz PİYANGO PARADOKSU VE ÖNSÖZ PARADOKSUNUN ÇÖZÜMÜNE DO?RU KUTLUSOY, Zekiye Doktora Tezi, Felsefe Anabilim Dalı Tez Yöneticileri: Prof. Dr. Teo GRÜNBERG, Prof. Dr. Ahmet İNAM Eylül, 1994, 157 sayfa. Bu tezde, son zamanlarda yapay us alanında da önem kazanmış olan, bilgi kuramının iki çağdaş paradoksu, Piyango Paradoksu ve Önsöz Paradoksu ele alınmıştır. Son otuz yılda, bu paradokslarla ortaya çıkan güçlükler, özellikle tutarsız bir önerme kümesinin bütün öğelerinin aynı zamanda haklılandırılabilmesi olgusu tartışılmakta ve bu paradokslara çeşitli çözümler önerilmektedir. Bu paradokslar epistemik (bilgi-kuramsal) haklılandırma paradoksları olduğu için, bu çalışmada, önce, temel epistemik haklılandırma kavramlarını içeren kavramsal çerçeve çizilmiştir. Paradoksların tanıtılmasından sonra ise, bir dizi çözüm önerisi sistematik ve kapsamlı bir biçimde incelenmiş, eleştirel bir gözle değerlendirilmiştir. Son olarak da, bu paradoksal süreçlerin yapısı adım adım analiz edilmiş, bu yolla da literatüre alternatif çözümler ileri sürülmüş ve savunulmuştur. Ayrıca, epistemik gerekçe ve haklılandırmaya ilişkin sezgilerimizi güçlendiren, bilgi kuramındaki dağarcığımızı genişleten bu paradoksların analitik bilgi kuramına etkisi /katkısı gösterilmiştir. Bu paradokslara yol açan nedenin, bu paradoksal bağlamlarda kullanılan gerekçe ile ilgili olduğu açıklanmış, onunla da, epistemik gerekçe kavramının önemi ve epistemik gerekçenin doğasına ilişkin yapılacak bir araştırmanın, epistemik haklılandırma kavramına ilişkin bir çalışmaya olan önceliği vıvurgulanmıştır. Anahtar Sözcükler: Piyango Paradoksu, Önsöz Paradoksu, Epistemik Haklılandırma, Epistemik Gerekçe, Birlikte-Evetleme İlkesi, Salt Olasılıksal Haklılandırma (Kuralı), (Haklılandırma Yolu Olarak) Tümevarım. Bilim Dalı Sayısal Kodu: 209.02.01 vıı