AN INTELLIGENT MOBILE PLATFORM WITH SHARED AUTONOMY


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Robotik Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: CANKAN ÇELİK

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Mustafa Mert Ankaralı

Eş Danışman: Uluç Saranlı

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Üretim ve sağlık sektörlerinde manuel taşıma görevleri nedeniyle ciddi kas‑iskelet sistemi riski devam etmektedir. Kaldırmaya kıyasla itme ve çekme, omurga disklerinde yüksek kayma (shear) kuvvetleri oluşturur ve bu kuvvetlere tolerans, basma kuvvetlerine göre önemli ölçüde düşüktür. Ergonomi araştırmaları, hastane yatakları, arabaları veya diğer tekerlekli ekipmanların itilmesinin önerilen kayma kuvveti sınırlarını kolaylıkla aşabildiğini göstermektedir; deneysel çalışmalar, kişilerin rahatsızlık hissetmeden önce genellikle önerilen sınırların yaklaşık %20 üzerine çıktığını ortaya koymaktadır. Bu riskleri azaltmak amacıyla bu tez, işçilerin gücünü artırırken sezgisel kontrol sağlayan kuvvet kılavuzlu bir mobil robot platformu sunmaktadır. Diferansiyel tahrikli araç, düşük maliyetli yük hücreli tutma kolu üzerinden operatörün itme‑çekme ve yönlendirme kuvvetlerini algılar; bu girdiler yürüyüş yönünde bir kuvvet vektörü ve merkez hattı etrafında bir tork olarak temsil edilebilir. Girdiler doğrusal ve dönel bileşenlere ayrılarak yay‑sönümleyici öğeler gibi modellenmiş ve insan‑robot etkileşimi robotun denetim yasalarına entegre edilmiştir. Sanal dinamikler ve dinamik sıkıştırmalı anti‑integral doyum, yüksek ataletli işlemlerde ani kuvvet dalgalanmalarını bastırarak akıcı bir itiş sağlar. Eliptik itici alan tabanlı engel kaçınma insan sezgisine uygun yardım sunarken, çift uyarlanır hız döngüsü yük ve eğim değişimlerine göre kazançları ayarlar. Farklı yük, eğim ve yönlendirme koşullarında yapılan kullanıcı deneyleri, önerilen platformun efor ve enerjiyi azalttığını, konforu artırdığını, çarpışmaları ortadan kaldırdığını ve haptik geri bildirimi tutarlı tuttuğunu göstermektedir. Sonuçta, biyomekanik modellemeyi uyarlanır kuvvet algılamalı denetimle birleştiren bu çalışma, kas‑iskelet yaralanmalarını azaltırken kullanıcı kontrolünü koruyan yarı otonom yardımcı araçların gerçekleştirilebileceğini ortaya koymaktadır.