Fire burns where it falls: a vernacular security approach to 2021 forest fires in Türkiye


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, ULUSLARARASI İLİŞKİLER ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: MUHAMMED ONUR ÇÖPOĞLU

Danışman: Zerrin Torun

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

2021 yılının yaz aylarında Türkiye, tarihinin en Ģiddetli orman yangınlarıyla karĢı karĢıya kalmıĢtır. Bu sorun, geniĢ bir ormanlık alanın yok olmasına yol açan bir ―çevre krizi‖nin ötesine geçerek, 8 kiĢinin hayatını kaybetmesi, binlerce kiĢinin evsiz kalması ve ekosistemin tehdit altına girmesiyle hem hükümet ve halk arasında bir ―siyasi krize‖ hem de kapsamlı bir ―güvenlik krizine‖ dönüĢmüĢtür. Bu tez, söz konusu yangınların yalnızca çevresel bir felaket olarak değil, aynı zamanda karmaĢık bir güvenlik meselesi olarak nasıl ele alındığını incelemektedir. EleĢtirel güvenlik çalıĢmaları alanındaki ―vernaküler‖ güvenlik yaklaĢımını benimseyen tez, yangınlara iliĢkin devletin (elit) resmî söylemiyle yangından etkilenen bölgelerdeki yerel toplulukların söylemleri arasında bir karĢılaĢtırma sunmaktadır. Resmî konuĢmalar, politika belgeleri ve basın açıklamalarından oluĢan devlet söyleminin karĢısında, yarı yapılandırılmıĢ görüĢmeler aracılığıyla elde edilen yerel halk ve orman köylülerinin anlatıları analiz edilmektedir. MAXQDA kullanılarak gerçekleĢtirilen nitel içerik analizi, aynı olguya dair resmî anlatı ile yerel (vernaküler) anlatı arasındaki uyumsuzluğa dikkat çekmektedir. Sonuç olarak tez, güvenliğin homojen bir kavram olmadığına iĢaret eden vernaküler güvenlik yaklaĢımını doğrularken, 2021 orman yangınları sırasında orman köylülerinin ―güvenlik sağlayıcı‖ potansiyeline vurgu yaparak topluluk temelli yerel yangın yönetimi uygulamalarına dair ampirik bir örnek sunmaktadır.