NATURE, CULTURE, CITY DIALECTIC IN THE ANTHROPOCENE:READING THE TRANSFORMATION OF THE SOUTHEAST PERIPHERY OF ANKARA

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, MİMARLIK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: ÖZGE SÜVARİ

Danışman: Inci Basa

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

21.yüzyıl değişen iklimin, epidemik hastalıkların, orman yangınlarının ve ekonomik çıkmazların yüzyılı olmuş, yalnızca ekolojik, hatta insandan azade gördüğümüz kriz çağı politik, ekonomik, estetik bir fenomen haline gelmiştir. Giderek büyüyen kent mekanı ve ardılı artan tüketim bu değişimin hem nedeni hem sonucu durumundadır. Sosyal ve çevresel birçok durumun iç içe geçtiği bu çağda doğanın göstergeleri ve temsilleri artarken çevresel sorunlara yönelik farklı ölçeklerde ve eleştirel yaklaşımlardan ziyade teknolojik çözümler ve yeşil tüketim göze çarpar. Bundan yola çıkarak çalışma 'kentsel politik ekoloji' literatürünü kullanarak kentleşmeyle oluşan çevresel sorunların sınıf mücadelesi, güç ilişkileri, eşitsiz gelişme ve insan-olmayan aktörlerden ayrı düşünülemeyeceğini iddia eder. Doğayı ve kültürü, kenti ve çeperi, insanı ve insan olmayanı, yerel ya da global olanı ayıran anlayışları ekolojik problemlere karşı tarihsel olarak üretilmiş ikililikler olarak problematize eder ve diyalektik ilişkisellik çerçevesinden bakmayı önerir. Çalışma bu noktada üç yönlü bir çatkı izler: (1) literatürü yeniden doğallaştırmak, ikililiklerin ötesine geçmek, canlandırmak, merkezsizleştirmek ve ilişki kurmak üzerinden yeniden çerçeveleyerek kentsel ve mekansal tartışmalara bakış açışımızı değiştirebilecek ipuçları arar. (2) Ankaranın sosyo-çevresel olarak adlandırılan tarihini yeniden kurarak kentin tarih boyunca doğayla kurduğu ilişkileri ve ilişkisizlikleri irdeler ve bu ilişkileri var eden tiftik, yiyecek, su ve çimento gibi materyal akışlarını inceler. Bu yeni sosyo-çevresel tarih anlatısı Anthropocene krizini, yani doğayla kurulan problematik ilişkiyi kavramaya yardımcı olur. (3) Sonrasındaysa bu akışlar ve ilişki ağlarının günümüzde yoğunlaştığı kent çeperinde bir alan olan İmrahor Vadisi üzerinden doğal bir alanın radikal dönüşümünü anlamanın ve kaydetmenin metodolojisi haritalama, görsel araştırma, saha çalışması ve arşiv materyalleri üzerinden incelenir.