GIS-based spatial model for wildfire simulation: Marmaris-Çetibeli fire

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, İnşaat Mühendisliği Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2003

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: ERDİNÇ TAŞEL

Danışman: SEVDA ZUHAL AKYÜREK

Özet:

Diğer dünya ülkelerinde olduğu gibi Türkiye'de de orman yangını problem teşkil etmektedir. Her yıl çok sayıda orman yangım meydana gelmekte ve bu yangınlar sonucunda çok geniş orman alanları yok olmaktadır. Türkiye topraklarının % 27'si ormanlarla örtülü olup bu alanın % 48' si ekonomik açıdan değerlidir, fakat bu ormanlık alanların % 52' si koruma altındadır. 1993 ile 2002 yıllan arasında yaklaşık 21000 adet orman yangını çeşitli nedenlerden ötürü meydana gelmiş, yıllık kaybedilen orman alanı 23477 hektar olarak belirlenmiştir. Orman yangım yönetimi, simülasyonlar sonucunda elde edilen orman yangım senaryoları üzerine kurulabilir. Bu çalışmada Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) tabanlı yangın simülasyon modeli kullanılarak 2002 Ağustos ayında Marmaris - Çetibeli'nde meydana gelen orman yangını simüle edilmiştir. Bu model Rothermel örtü yangın modeli, Van Wagner tepe yangın modeli ve Albini tutuşan ağaç modellerini bileşik bir şekilde kullanmaktadır. Modelin çalışması için gerekli veri değişkenleri yakıt cinsi, yakıt nemi, topografya ve rüzgar olarak 4 gruba ayrılır. Çalışma alanının yakıt modeli Northern Forest Fire Laboratory (NFFL) yakıt modeline göre en uygun olacak şekilde belirlenmiştir. Yakıt nem verisi Orman Genel Müdürlüğü'nde çalışan uzmanlardan elde edilmiş olup yangın öncesi ve sonrasına ait IKONOS görüntüleri kullanılarak yangının yayılım dokusu görsel olarak belirlenmiştir. Yangın simülasyon modeli tarafından yangının ulaşım zamanı, yayılım hızı ve yönü çıktı olarak oluşturulmuş ve toplam yanan alanın % 70' i doğru olarak tahmin edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Yangın Yönetimi, Yangın Davranış Modeli, CBS, NFFL Yakıt Modeli, Marmaris - Çetibeli.