A comparative assessment of the Black Sea anchovy stock by using holistic production and analytical age structure models
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Deniz Bilimleri Enstitüsü, Deniz Biyolojisi ve Balıkçılık Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: GİZEM AKKUŞ
Danışman: ALİ CEMAL GÜCÜ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Karadeniz Hamsi'si (Engraulis encrasicolus), ekonomik anlamda Türkiye'nin en önemli balık türüdür. Tek başına tüm Türk balıkçılığının %60'ını oluşturur. Bu nedenle bu değerli stokun iyi yönetilmesi, sürdürülebilir ürünü hedefleyen bilimsel bir yönetim planı gerektirmektedir. Bu çalışmanın amacı ise sadece Türkiye datası kullanılarak kapsamlı bir stok yönetimi ile hamsinin güncel durumunu ortaya koyabilmektir. Bu amaçla aynı stoğu iki farklı yaklaşımla değerlendirmek ve bu yaklaşımlar arasındaki uyumu analiz etmek için ASPIC (1968-2014) ve XSA (2005-2014) adlı iki ayrı model kullanılmıştır. ASPIC Karadeniz'den alınabilecek maksimum sürdürülebilir ürünü (MSY) 244 bin ton olarak hesaplamış ve sistemden MSY kadar balık avlayabilmek için denizde olması gereken balık miktarını (BMSY) ve Karadeniz'in taşıma kapasitesini (K), sırasıyla, 610 bin ton ve 1.2 milyon ton olarak önermiştir. Ancak izleyen yıl için hesaplanan biyokütle değeri (B2015) 399 bin tondur ve bu da olması gereken miktardan %35 daha az olduğu için stokun düşük oranda aşırı avcılığa maruz kaldığı tespit edilmiştir. XSA'de ise stok ve stoka katılım arasında bir ilişki bulunamamıştır. Bu nedenle stokun güncel durumu Patterson'nun (1992) ithiyati sömürü olan Ehedef= 0.4 referans alınarak tahmin edilmiştir. Bu sonuca göre ise güncel sömürü oranı, Egüncel=0.5 olarak hesaplanmıştır, ki bu değer hedeflenen sömürü oranından (Ehedef=0.4) %25 daha fazladır. Bu nedenle, XSA sonuçları da Karadeniz hamsisinin düşük oranda aşırı avcılığa maruz kaldığını göstermektedir. Bu ve diğer karşılaştırılabilir parametreler ele alındığında sonuçlar, iki ayrı model olan bütünsel (ASPIC) ve analitik (XSA) modellerin birbiriyle uyumlu ve karşılaştırılabilir olduğunu gözler önüne sermiştir.