Theorehical study of unimolecular rearrangement reachons of 1,2-divinylcyclopropane and 1-cyclopropyl-1,3-butadiene
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Fen Edebiyat Fakültesi, Kimya Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2000
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: MEHMET FATİH DANIŞMAN
Eş Danışman: METİN ZORA, İLKER ÖZKAN
Özet:oz 1-SİKLOPROPİL-l^-BUTADİEN VE 1,2-DİVİNİLSİKLOPROPAN SİSTEMLERİNİN YENİDEN DÜZENLENME REAKSİYONLARININ TEORİK ÇALIŞMASI Danışman, Mehmet Fatih Yüksek lisans, Kimya Bölümü Tez Yöneticisi: Prof. Dr. İlker Özkan Ortak Tez Yöneticisi: Yrd. Doç. Dr. Metin Zora Ağustos 2000, 77 sayfa Hartree-Fock (HF), Yoğunluk Fonksiyonel Teorisi (DFT) ve CASSCF metodlan kullanılarak l-siklopropil-l,3-bütadien ve 1,2-divinilsiklopropan sistemlerinin kararlı konformasyonlan araştırıldı. Yukarıda bahsedilen metodlarla l-siklopropil-l,3-bütadien molekülünün kararlı konformasyonlan için [1,3] ve [1,5] sigmatropik düzenlenme, 1,2- divinilsiklopropan için [1,3] ve [3,3] sigmatropik düzenlenme reaksiyonları araştırıldı. Bu reaksiyonlar için geçiş durumu ve ürün geometrileri bulundu. Herbir geometri için oluşum enerjisi ve sıfır-nokta enerjisi hesaplandı. Bu enerjiler kullanılarak yukarıda bahsedilen reaksiyonların aktivasyon ve reaksiyon enerjileri bulundu. TC Y0K5EKft»RtriM KURULU DOKÜMANTASYON MERKEZİHF ve DFT sonuçlarının birbirleriyle uyum içerisinde olmasına rağmen, aynı uyum CASSCF sonuçlarında gözlenemedi. Daha önceki deneysel ve teorik çalışmalara uygun olarak farklı başlangıç konformasyonlannın farklı ürünler verdiği belirlendi. HF ve DFT sonuçlan l-siklopropil-l,3-butadiene sistemi için [1,3] ve [1,5] sigmatropik düzenlenme reaksiyonları arasında kesin bir tercih olanağı ortaya koymazken, CASSCF sonuçlan [1,3] düzenlenme reaksiyonunun enerjetik olarak daha elverişli olduğunu gösterdi. 1,2-divinilsiklopropan sistemi için üç yöntemde daha önceki deneysel verilere uygun olarak [3,3] Cope-tipi düzenlenme reaksiyonunun [1,3] düzenlenme reaksiyonuna göre daha uygun olduğunu ortaya koydu. Anahtar Kelimeler: l-Siklopropil-l,3-bütadien, 1,2-Divinilsiklopropan, Sigmatropik düzenlenme reaksiyonlan, Kendi içerisinde uyumlu alan teorisi (SCF), Yoğunluk fonksiyoneli teorisi (DFT), Eksiksiz aktif uzay teorisi (CASSCF) vı