ACCESS TO UNIVERSITY EDUCATION FOR CHILDREN WORKING IN SEASONAL AGRICULTURAL WORK: THE CASE OF ŞANLIURFA
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, SOSYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: AYŞEGÜL ÖZBEK KANSU
Danışman: Hatice Ayşe Hoşgör
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Vasıfsız olan, herhangi bir alanda istihdam olanağı bulamayan, çalışacak toprağı olmayan ya da çok az toprağı olup geçimini sağlayamayan aileler, mevsimlik gezici tarım işçisi (MGTİ) olarak çalışmakta ve Türkiye'de tarımsal üretim yapan farklı bölgelere göç etmektedirler. Aile üyelerinin neredeyse tamamı Mart-Nisan aylarında başlayan ve bazı durumlarda Kasım ayına kadar devam eden mevsimlik tarım işçiliğine katılmaktadır. Bu durum, aile üyesi olan zorunlu eğitim çağındaki çocukların okullarından uzak kalmasına ve eğitime erişimde sorun yaşamalarına neden olmaktadır. "Eğitim hakkı herkes için geçerlidir" ilkesi İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi ve Türkiye Cumhuriyeti Anayasası tarafından güvence altına alınmış olsa da, mevsimlik gezici tarım işçisi ailelerin çocukları da dahil olmak üzere temel eğitim çağındaki çocukların bir kısmı, özellikle ailelerinin yoksulluğu nedeniyle bu haktan yararlanamamaktadır. Çoğu zaman eğitim hakkından yararlanamayan ya da ailesiyle birlikte seyahat etmek zorunda kaldığı için eğitimi kesintiye uğrayan bu çocuklar, eğitim yoluyla sınıf atlama şansını kaybederek yoksulluk zincirini kıramamaktadır. Öte yandan çocuk işçiliğinin ortadan kaldırılması kapsamında yapılan çalışmalardan, ailelerinin yaşadığı tüm zor koşullara ve yoksulluğa rağmen eğitimlerine devam ederek üniversiteye gidebilmiş ve iş sahibi olabilmiş gençler olduğu da bilinmektedir. Bu doktora tezi, işte bu gençlerin hayatlarına odaklanarak, nasıl oldu da başardılar, üniversiteye gitme ve iş sahibi olma şansını yakaladılar sorularına cevap bulmayı amaçlamıştır. Tez, üniversiteye gidebilen ve hatta meslek sahibi olabilen bu gençlerin çabalarına odaklanarak, hayatlarını mevsimlik tarım işçisi olarak sürdüren diğer gençlerden ayrıldıkları noktaları anlamayı amaçlıyor. Bu gençlerin hikayeleri üzerinden başarılarının ardındaki örüntülere dikkat çekiliyor, bu örüntüler kişisel, toplumsal ve yapısal boyutlara vurgu yapılarak ele alınıyor. Anahtar Kelimeler: Mevsimlik gezici tarım işçileri, tarım, çocuk işçiliği, yoksulluk, eğitim, üniversity education