Paleotsunami Investigation in Sediments of Demre Lagoon (Eastern Mediterranean)

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Jeoloji Mühendisliği Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: Serap Şen

Danışman: Ulaş Avşar

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Jeodinamik olarak aktif olan ve birçok tsunamijenik kaynağa sahip olan Doğu Akdeniz bölgesinde tarihsel tsunami kayıtları mevcuttur. Bu çalışma, Demre Lagünü'ndeki tsunamilerin jeolojik izlerini araştırmayı amaçlamaktadır. Bu kapsamda lagünden alınan dört adet karot üzerinde ITRAX mikro-XRF taraması yapılarak radyografik görüntüler ve jeokimyasal veriler elde edilmiştir. Ayrıca karotlardan üçü üzerinde tane-boyutu analizi yapılmış ve karot boyunca 125 μm'den iri taneli kırıntılı tortulların değişimi hesaplanmıştır. Ek olarak, aynı üç karotta 4 cm'de bir foraminifer bolluğu belirlenmiştir. Yapılan analiz sonuçlarına göre, tsunamiler ile ilişkili olabilecek 9 sedimanter seviye tespit edilmiştir. Bu seviyeler karotlar arasında stratigrafik olarak deneştirilmiştir. Seviyelerin tarihlendirilmesinde radyokarbon tarihleme metodu kullanılmış ve seviyelerin tarihleri yaş-derinlik modeline göre belirlenmiştir. Buna göre, tespit edilen olaylardan altı tanesi M.S. 1870, 1303, 1033/1068, 551, 365 ve 148 yada 115 tarihsel tsunamileriyle eşleşmektedir. Yaklaşık olarak 2. Yüzyıl başlangıcına, 7. Yüzyıl sonuna ve 10. Yüzyıl sonuna tarihlendirilen diğer 3 olay ise herhangi bir tarihsel tsunami kaydı ile ilişkilendirilememiştir. İncelenen tsunami çökelleri istifin geri kalanına kıyasla daha homojen, yoğun ve ince-taneli çökellerle karakterize edilmekte olup, Ti, Sr, Cl ve Br konsantrasyonları da istifin geri kalanına kıyasla daha düşüktür.