COMPOSITION AND STRATIGRAPHY OF SEDIMENTARY PIGMENTS IN ALPINE LAKES OF TAURUS MOUNTAINS, TÜRKİYE
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Deniz Bilimleri Enstitüsü, Deniz Bilim (Osinografi) Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: HASAN ARSLAN
Danışman: Korhan Özkan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Anadolu, çok sayıda alpin göle sahip geniş dağlık bölgelere sahiptir ve bu göllerin sediman kayıtları, iklimsel ve ekolojik değişimleri ortaya çıkarma açısından iyi bir potansiyele sahiptir. Bu çalışmada, Aladağ ve Bolkar bölgelerindeki ilk kapsamlı su kolonu, yüzey sedimanı ile seçilen Çinili Göl'ü uzun karotundaki pigment kompozisyonu incelemesini sunuyoruz. Pigment kompozisyonundaki ana etkenleri aydınlatmak amacıyla su kolonu ve yüzey sedimanındaki pigment bileşimi, gölün fiziko-kimyasal özellikleriyle birlikte incelenmiştir. Gölün paleoekolojik geçmişini yeniden oluşturmak için uzun karot üzerinde, tarihlendirme teknikleri (14C, 137Cs, 210Pb) ile elementel bileşim, C ve N içeriği ve pigment analizlerini birleştiren çoklu-proxy analizi gerçekleştirilmiştir. Göller küçük (medyan: 2,21, maks: 46,8 hektar), sığ (medyan: 4, maks: 24 metre) ve deniz seviyesinden 1100-3083 metre yüksekte yer almaktadır. Göl havzaları kireçtaşı kayalarından oluşmaktadır ve alpin bitki örtüsüyle kaplıdır. Su kolonu ve yüzey sedimanında 20 pigment tespit edilmiştir. En bol bulunan pigmentler klorofil-a ve feofitin olmuştur. Su kolonundaki pigment bileşimi ile rakım, nitrat ve fosfat konsantrasyonları arasında güçlü bir korelasyon varken, yüzey tortulları esas olarak nitrat ve fosfat konsantrasyonları ile ilişkiliydi. Uzun karotun karbon tarihlemesi, yüksek bir rezervuar yaşı ile günümüzden 2200 yıl öncesine kadar uzanmaktadır. Uzun karot üzerindeki çoklu-proxy analizleri, organik madde birikimi ve karasal etkinin değişimlerini yansıtan önemli dalgalanmalar ortaya koymuştur. Pigment bileşimi üzerine yapılan kümeleme analizi, beklenen sıcak ve kurak Orta Çağ Sıcak Dönemi ve soğuk, kurak Küçük Buz Çağı dönemine uygun dört farklı dönemi gözler önüne sermiştir.