Attorneyship in transition towards de-professionalization: Occupational generations, employment styles, and gender perspectives
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Fen Edebiyat Fakültesi, Sosyoloji Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: EZGİ ÖZTEN KOYUNCU
Danışman: Fatma Umut Beşpınar Akgüner
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu tez, Türkiye'deki avukatlığın yapısal dönüşümünü, özellikle avukatlık mesleğinin profesyonellikten uzaklaşma sürecini ve bunun mesleki kuşak, istihdam biçimi ve toplumsal cinsiyetle kesişimini incelemektedir. Hem geleneksel profesyonelleşme kuramlarından hem de Pierre Bourdieu'nün alan, sermaye ve habitus kavramlarından yararlanarak, değişen hukuki, siyasal ve teknolojik bağlam içinde avukatlık mesleğine sosyolojik bir bakış sunmaktadır. Çalışma, bu dönüşümlerin avukatların mesleki kimliklerini ve deneyimlerini nasıl şekillendirdiğini ele alarak kuşaklar arası mesleki yollar ve bakış açıları üzerine önemli veriler sunmaktadır. Ampirik veriler, kariyerlerine 1990'larda ve 2010'larda başlayan 28 avukatla yapılan yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşmeler yoluyla toplanmıştır. Tematik analiz yoluyla, meslek içi ayrışmanın arttığı, özerklik ve sembolik sermayenin azaldığı, rekabetin yoğunlaştığı ve ekonomik güvencesizliğin yaygınlaştığı ortaya konmuştur. Bulgular ayrıca, avukatların yerel ve hareketliliği düşük bir meslek içinde kamusal aktörlük ve özel hizmet sağlayıcılığı rolleri arasındaki gerilimi nasıl yönettiklerini de göstermektedir. Deneyimli avukatlar sembolik prestij ve hukuki standartlardaki erozyonu vurgularken, genç avukatlar daha fazla iş güvencesizliği, vasıfsızlaşma ve bürokratikleşme olduğunu bildirmektedir. Son derece kurumsallaşmış ancak giderek güvencesizleşen bir meslek olarak avukatlığa odaklanan bu tez, mesleki dönüşüm, kesişimsellik ve günümüz Türkiye'sinde düşünsel emek ile iktidar arasında gelişen ilişki üzerine sosyolojik tartışmalara katkıda bulunmaktadır.