Construction of a system of meaning in-between modernity and (mass) housing: TOKİ

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: NİHAN BÖLÜKBAŞ BARAN

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Hacer Ela Aral

Eş Danışman: GÜVEN ARİF SARGIN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, TOKİ'nin farklı modernlik fazları üzerinden nasıl bir modernlik tahlili yapılabileceği, bu tahlil içinde (toplu) konut ve modernizm arasındaki ilişkide nelerin ortaya çıktığına dair bir sorgulama yapmayı amaç edinir. Bu araştırma alanının temellendiği iki ana problem vardır. Birincisi modernizm, mimarlık ve ikisinin arasında ortaya çıkan krizdir. İkincisi de bu krizin sonuçlarından biri olan, (toplu) konut' un anlam ve boyutunun metalaşma, finansallaşma çerçevesi içerisine hapsolması ve (toplu) konut üretiminin de emlak ofisi pratiklerine indirgenmesidir. Bu teorik çerçeve içerisinde, bu araştırma modernlik fikrini yeniden ziyaret ederek, farklı modernlik fazları ile (toplu) konut arasındaki ilişkiyi kesintili ve tek bir çatıya sahip olan modernite deneyimi üzerinden okur. Bu sayede, Türkiye bağlamında TOKİ'nin modernlik deneyimine ait anları yakalamayı hedefler. Bu süreçlerin sonunda, bir yandan modernlik ve (toplu) konut arasındaki düşünce sistemini yeniden yazmaya teşebbüs eder. Bu hedefler doğrultusunda, ana tartışma TOKİ üzerinden şu araştırma alanları üzerinden yürütülür: Türkiye'nin modernlik deneyimi içerisinde TOKİ'nin anlamı TOKİ'nin seçili kavramlar – kalkınma, imar, kentleşme, demokratikleşme ve sosyal devlet olgusu – üzerinden inşa ettiği modernlik vizyonu Bu modernlik vizyonlarının (toplu) konut ile kurduğu ilişki Bu amaçla, çalışma geçici yapılar üzerinden modernizm ve (toplu) konut arasında bir anlam sistemi kurar. Bu yapılar, TOKİ'nin modernlik vizyonlarını ve bu vizyonlar çerçevesinde (toplu) konut kavramının anlam ve boyutlarının yolculuğunu keşfetmeyi amaçlamaktadır. Ayrıca, bu yapılar, metalaşma ve finansallaşmanın bu sürece nasıl katkıda bulunduğunu da araştırmaktadır. Anahtar Kelimeler: Modernizm, Modernite, Toplu Konut, TOKİ