FORESIGHT-BASED POLICY DEVELOPMENT IN THE DEFENSE AND AEROSPACE INDUSTRY: THE CASE OF HONEYCOMB MATERIAL TECHNOLOGY

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Bilim Ve Teknoloji Politikası Çalışmaları Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: GÜL BEYZA KOCAMIŞ

Danışman: Mehmet Teoman Pamukcu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez, savunma ve havacılık sektörlerinde bal peteği yapılı malzeme teknolojilerinin geleceğini yapılandırılmış bir öngörü süreci aracılığıyla incelemektedir. Hem nitel hem de nicel yaklaşımları bir araya getiren karma yöntemli bir araştırma tasarımı uygulanmıştır. İlk adımda, vaka seçimine girdi sağlamak amacıyla yapılan nicel patent analizi, bal peteği yapıların havacılık malzeme teknolojisindeki artan önemini doğrulamıştır. Ardından Futures Wheel (Gelecekler Çarkı) odak grup çalışması gerçekleştirilmiştir ve 24 öngörü ifadesi elde edilmiştir. Öngörü ifadeleri, geleceğe etki, operasyonel uygulama alanları ve çift kullanımlı potansiyeli olmak üzere üç kritere göre değerlendirilmiş; her bir kriterin göreli önemi Analitik Hiyerarşi Süreci (AHP) yöntemiyle belirlenmiştir. Nihai skorlar, katılımcı puanlarının bu ağırlıklarla birleştirilmesiyle hesaplanmış; her bir skorun hem uzman yargısını hem de stratejik öncelikleri yansıtması sağlanmıştır. En yüksek puanı alan gelecek patikasına yönelik Backcasting (Tersgörü) yöntemiyle gerçekleştirilen ikinci bir odak grup çalışması düzenlenmiş, nitel veri analizi yapılmış ve politika önerileri geliştirilmiştir. Toplamda 16 politika önerisi üretilmiş, bunlar dört stratejik tema altında gruplanmış ve kısa, orta ve uzun vadeli zaman ufuklarına göre yapılandırılmıştır. Bu tez, Futures Wheel çıktılarından ortaya çıkan gelecek patikalarını önceliklendirmeye yönelik nicel bir model sunarak, keşifsel ve normatif yaklaşımları birleştiren entegre bir öngörü çerçevesi uygulamakta ve çeşitli savunma odaklı teknoloji alanlarına uygun esnek bir senaryo değerlendirme yöntemi önermektedir. Ayrıca, Türkiye'nin savunma planlama ekosistemindeki önemli bir boşluğu ele alarak, uzun vadeli karar alma süreçlerini destekleyecek çoğaltılabilir ve ölçeklenebilir bir öngörü süreci sunmaktadır.