Thermal waters along the North Anatolian fault zone (NAFZ): Geochemistry and geothermometry applications

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Jeoloji Mühendisliği Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2002

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: JÜLİDE YAPMIŞ

Danışman: NURKAN KARAHANOĞLU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma Kuzey Anadolu Fay hattında yer 7 jeotermal alamn, Gölyaka- Efteni (Bolu), Mudurnu-Babas (Bolu),Seben-Pavlu (Bolu), Bolu (merkez), Kurşunlu-Çavundur (Çankırı), Gözlek (Amasya) ve Reşadiye (Tokat), jeokimyasal karakteristiğini ve jeotermal potansiyelini belirlemeyi konu almaktadır. Örnekleme işlemleri Haziran 2000 ve Nisan 2001 olmak üzere 2 farklı dönemde gerçekleştirilmiştir. Termal suların sıcaklıkları 38 ile 73 °C arasında, pH'ları 5.6 ile 7.5 arasında, TDS içerikleri 11074 ile 433 ppm arasında değişmektedir. Ca-S04 tipinde olan Bolu ve Ca-HC03 tipinde olan Mudurnu dışında, termal sular Na-HC03 tipindedir. Kurşunlu, Seben ve Mudurnu alanlarında termal suların kimyasal bileşimlerisıcaklıkları ile birlikte değerlendirildiğinde soğuk su ile karışmış oldukları veya kondüktif soğumaya maruz kaldıkları ileri sürülebilir. Jeoteraıometre uygulamalarından ve Kurşunlu, Seben ve Mudurnu alanlarına uygulanabilen silika-entalpi ve klorit-entalpi karışım modellerinden elde edilen rezervuar sıcaklıkları Kurşunlu'da 88-115 °C, Bolu' da 85-88 °C, Efteni'de 143-150 °C, Mudurnu'da 77-101 °C, Seben'de 110-149 °C, Reşadiye'de 97-99 °C ve Gözlek'de 67-72 °C arasında değişmektedir. Kabuklaşma problemi olasılığım ortaya koymak ve elde edilen rezervuar sıcaklığının bir de bu yöntemle kontrolünü yapmak için karbonat, sülfat ve kuvars mineralleri için akışkan-mineral dengesi hesaplamaları yapılmıştır. Bütün termal suların kalsit ve silika minerallerine doygun olduğu ortaya çıkmıştır. Ancak, Al+3 verisi olmadığı için feldspar, mika ve kil minerallerine ilişkin doygunluk hesaplan yapılamadığından, mineral akışkan dengesi hesaplan ile denge sıcaklıklarının belirlenmesi mümkün olmamıştır. Jeotermal enerji açısından Kurşunlu, Efteni, Mudurnu, Seben ve Reşadiye alanlarının daha umut verici alanlar olduğu gözükmektedir. Ancak, bu termal suların kullanımı sırasında silika ve kalsit kabuklaşması için önlem alınmalıdır. Anahtar Kelimeler: Termal Sular, Kuzey Anadolu Fay Hattı, Jeotermal, Jeotermometre, Jeokimya. vı