Toplu Taşıma Hareketliliğinin Bölgesel Özellikleri: İzmir Kent Bölgesi Örneği


Şenbil M., Yetişkul Şenbil E. , Özuysal M.

20. Ulusal Bölge Bilimi ve Planlama Kongresi - Erzincan, Erzincan, Turkey, 20 - 21 May 2021, pp.80

  • Publication Type: Conference Paper / Summary Text
  • City: Erzincan
  • Country: Turkey
  • Page Numbers: pp.80

Abstract

Hareketlilik, erişebilirliğin ortaya koyduğu potansiyelin gerçek hayattaki karşılığıdır. Bir toplu taşıma ağı söz konusu olduğunda hareketlilik, yolcuların özelliklerinden istasyon ve durak çevresinin arazi kullanıma çeşitli özellikleri içerir. Bu çalışmada toplu taşıma hareketliğinin coğrafyası ve bunun ortaya çıkardığı bölgesel unsurlar incelenmiştir. Bu amaçla İzmir’de toplu taşıma kullanımına ilişkin bir haftalık elektronik kart verisi kullanılmıştır. Elektronik kart verisinde, kartın ilk okutulduğu istasyon ya da durak yeri ile birlikte yolculuğun günü, saati ve karttan tahsil edilen ücret mevcuttur. Ek olarak, bölgesel banliyö olan İZBAN’da yolculuğun sonlandığı istasyon ise kart geri ödemesi yapıldığı için tespit edilebilmiştir. Diğer büyükşehirde olduğu gibi İzmir’de de son yıllarda toplu taşıma sistemi lastik tekerlekli türden raylı sistemlere doğru dönüşmektedir. Bu dönüşümde istasyonlar, hareketliliğin merkezinde yer almaktadır. Gün içerisinde birçok yolcunun kullandığı raylı sistem istasyonları alansal etkileşim ve düğüm noktası olmak üzere iki açıdan değerlendirilmektedir. Alansal etkileşim, istasyonun çevresindeki arazi kullanımlarıyla ve faaliyetlerle olan ilişkisini belirtirken düğüm noktası ise yolculuğun başlangıç ve bitişi arasındaki aktarma noktalarını ifade etmektedir. İstasyon ve duraklardaki yolcu sayıları, yolcuların saatlere göre dağılımları gibi toplu taşıma sisteminin özelliklerinden mekansal çıkarımlar yapılmıştır. Kent bölge ve metropoliten alan içerisinde alt-bölgeler, güzergahlar ve kesitler belirlenmiştir. İzmir kent bölgesindeki toplu taşıma hareketliliğinin değişimi üzerinden ulaşım politikalarının geliştirilmesine katkı sağlanmıştır.