Fizikte Felsefi Kavramlar, Felsefe ve Bilimsel Kuramlar Arasındaki Tarihsel İlişki I


Sarıoğlu B. Ö.

Sabancı Üniversitesi Yayınevi, İstanbul, 2003

  • Basım Tarihi: 2003
  • Yayınevi: Sabancı Üniversitesi Yayınevi
  • Basıldığı Şehir: İstanbul

Özet

Fizikte Felsefi Kavramlar, bilimdeki ilerlemeleri, oluştukları tarihi ve düşünsel zeminleri göz önünde tutarak ele alıyor. Okurlara, daha öncesinde yalnızca bilimin geleneksel olarak anlatılagelen öyküleriyle verilen bakış açısından ya da geçmişe dönüp baktıklarında fen derslerindeki ödev ve çalışmalarda edindiklerinden biliyor olabilecekleri, bilimsel bir atılımın doğası üzerine derinlemesine düşünme fırsatı veriliyor. Önemli bir amaç, düşünsel olarak göz önünde tutulanların, bilimin asıl uygulamasında ve bilimsel kuramların yapımında oynadıkları temel ve göz ardı edilemez rolün okuyucunun zihnine kazınmasıdır.

 

Bilimsel bilgi sık sık, kabul edilegelen kesinliği ve nesnel keşif yöntemi yüzünden, özünde diğer bilgi çeşitlerinden farklı olarak görülür. Birçokları tarafından anlaşılan haliyle fizik ve felsefe, birbirlerinden herhangi iki entelektüel disiplinin uzak olabilecekleri kadar ayrık oldukları izlenimi verebilir. Bununla birlikte bu kitap, fizik ve felsefenin birbirleri üzerine bugüne dek yaptıkları ve hâlâ da yapmayı sürdürdükleri, gelişimleriyle ilgili karşılıklı etkileri örnekleriyle gösteriyor. Temel düşünsel sorunlar, özgül tarihi bağlama ve konuyla ilgili bilimsel etkinliğin asıl içeriğine sıkı sıkıya bağlı kalınarak ele alınıyor. 

 

Önce, modern bilimin eski çağlardaki ve en başlardaki tarihi için gerekli bir giriş sunuluyor; ancak bu sırada yirminci yüzyıl fiziğini önceki yüzyıllardakinden ayıran olaylara, yani göreliliğe ve özellikle kuantum mekaniğine özel vurgu yapılıyor. Okurun temel klasik fizik üzerine az da olsa belli bir bilgi birikimi olduğu varsayılıyor, ancak görelilik ya da kuantum mekaniği konusunda herhangi bir bilgiye sahip olmadığı kabul ediliyor.

 

Bu kitap, daha öncesinde fiziğe giriş seviyesinde bir ders almış olan; fen, mühendislik, felsefe ve sosyal bilimler öğrencilerine, felsefenin fizikle olan ilişkisine ilgi duyan bilim insanlarına ve bilim felsefecilerine özellikle ilginç gelecektir. Ayrıca bilim felsefesi konusunda üniversite üçüncü/dördüncü sınıflarda okutulacak bir derste kaynak kitap olarak da kullanılabilir.

    Fizikte Felsefi Kavramlar

    Fizikte Felsefi Kavramlar

    Fizikte Felsefi Kavramlar

Philosophical Concepts in Physics discusses advances in science against the historical and philosophical backgrounds in which they occurred. Readers are given an opportunity to reflect upon the nature of a scientific enterprise that they may previously have come to know only from the perspective of traditional accounts of science or retrospectively from course work in the sciences. A major goal is to impress upon the reader the essential and ineliminable role that philosophical considerations have played in the actual practice of science and in the construction Philosophical Concepts in Physics of scientific theories.

Scientific knowledge, because of its putative certainty and objective method of discovery,
is often seen as being essentially different from other types of knowledge. As popularly understood, physics and philosophy might seem about as far removed from each other as two intellectual disciplines could be. However, this book illustrates the formative mutual influences that physics and philosophy have had, and continue to have, on each other. The discussion of central philosophical issues is anchored in the specific historical context and in the actual content of relevant scientific activity.

Some necessary introduction to the history of ancient and early modern science is presented first, but major emphasis is given to the watersheds of twentieth century physics: namely relativity and, especially, quantum mechanics. The reader is assumed to have some background in elementary classical physics, but no knowledge of relativity or quantum mechanics is assumed.

The book will be of particular interest to science, engineering, philosophy and general humanities students who have had an introductory course in physics, to scientists with an interest in the relation of philosophy to physics and to philosophers of science. It could also be used as a text in a junior/senior level undergraduate course in the philosophy of science.