Tasarım Mesleklerinde Çalışma Alanlarının Kişiselleştirilmesi: Alanyazın İncelemesine Dayalı Kavramsal Bir Çerçeve

Creative Commons License

Tokoğlu H., Korkut F.

UTAK 2026, Ankara, Türkiye, 9 - 11 Eylül 2026, ss.597-615, (Tam Metin Bildiri)

  • Yayın Türü: Bildiri / Tam Metin Bildiri
  • Basıldığı Şehir: Ankara
  • Basıldığı Ülke: Türkiye
  • Sayfa Sayıları: ss.597-615
  • Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
  • Orta Doğu Teknik Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Kişiselleştirme, çalışma alanlarında bireylerin aidiyet, konfor, kendini ifade etme ve iyi oluş ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik önemli bir pratik olarak öne çıkmaktadır. Ancak bu konuya ilişkin alanyazının farklı disiplinlerde farklı boyutlar açısından ele alınmış olması ve çoğunlukla standartlaştırılmış çalışma ortamlarına odaklanması, bütüncül bir kavramsal çerçeve ihtiyacını ortaya çıkarmaktadır. Ayrıca, tasarım odaklı ve yaratıcı mesleklerde çalışma mekânı, iş yapma süreçleri ve profesyonel kimlik kavramlarının iç içe bulunması, kişiselleştirme pratiklerinin bu bağlamda farklılaşabileceğini göstermektedir. Bu çalışma, çalışma alanı kişiselleştirmesine ilişkin alanyazını inceleyerek işlevsel ve sembolik boyutları birlikte ele alan ve tasarım mesleklerine odaklanan bütüncül bir kavramsal çerçeve geliştirmeyi hedeflemiştir. Alanyazın incelemesi kapsamında performans, aidiyet, iyi oluş, kimlik ve verimlilik gibi kavramların tasarım meslekleri bağlamında nasıl ele alındığı değerlendirilmiştir. Bulgular, tasarım profesyonellerinin çalışma alanı kişiselleştirme pratiklerinin düzenleme, performans ve kimlik olmak üzere üç temel motivasyon etrafında şekillendiğini göstermektedir. Buna göre çalışma alanı kişiselleştirmesi, tasarımcıların, yaratıcı çalışma süreçlerini, çevresel koşulları ve profesyonel görünürlüklerini müzakere ettikleri çok katmanlı bir pratiktir. Önerilen kavramsal çerçeve, alanyazında çoğunlukla ayrı ayrı ele alınan işlevsel ve sembolik boyutları ilişkilendirerek kişiselleştirmenin yaratıcı çalışma mekânlarında nasıl işlediğine dair daha bütüncül bir anlayış sunmakta ve gelecekteki araştırmalar için kavramsal bir temel sağlamaktadır.