SÜLFATIN C SINIFI UÇUCU KÜL İLE STABİLİZE EDİLEN ŞİŞEN KİLLER ÜZERİNDEKİ ETKİSİ


Çokça E., As M.

zemin mekaniği ve geoteknik mühendisliği 17. ulusal kongresi, İstanbul, Turkey, 26 - 28 September 2018, vol.3, pp.917-927

  • Publication Type: Conference Paper / Full Text
  • Volume: 3
  • City: İstanbul
  • Country: Turkey
  • Page Numbers: pp.917-927

Abstract

Şişen zeminlerin iyileştirilmesinde kullanılan en yaygın yöntemlerden biri kireç kullanımıdır. Kireç, killi zeminlerin şişme potansiyellerini azaltmakta dayanım özelliklerini ise arttırmaktadır. Ancak ortamda sülfat bulunması durumunda kireç sülfat ile reaksiyona girerek etrenjit oluşumuna yol açmaktadır. Etrenjit kireç ile iyileştirilen zeminlerde şişme artışlarına ve dayanım kayıplarına neden olmaktadır. Literatürde sülfat etkisi ile ilgili yer alan çalışmalar genelde kireç üzerine yoğunlaşmakta olup diğer katkı malzemeleri üzerinde pek fazla araştırma yapılmamıştır. Bu araştırmada sülfatın C sınıfı uçucu kül ile stabilizasyonu sağlanan şişen zeminlerin şişme yüzdeleri üzerindeki etkisi incelenmiştir. Laboratuar ortamında kaolin ve bentonit karıştırılarak elde edilen şişen zeminin stabilizasyonu için katkı maddesi olarak Soma Termik Santralinden temin edilen uçucu kül kullanılmıştır. Uçucu kül şişen zemine %0 ile %20 arasında değişen oranlarda eklenmiş ve optimum kül içeriği %15 olarak belirlenmiştir. %15 oranında uçucu kül eklenerek hazırlanan numunelere daha sonra 3000 ppm, 5000 ppm, 10000 ppm, 20000 ppm ve 40000 ppm oranlarında sodyum sülfat (Na2SO4) ve kalsiyum sülfat dihidrat (CaSO4.2H2O) eklenmiş ve öncelikle karışımların kıvam limitleri, dane boyu dağılımları belirlenmiştir. Daha sonra ise numuneler üzerinde şişme deneyleri yapılmıştır. Yapılan deneyler sonucunda Na2SO4 ve CaSO4.2H2O eklemenin %15 oranında uçucu kül eklenen numunenin şişme potansiyelini düşürdüğü belirlenmiştir. Şişme potansiyelindeki düşüş her iki sülfat için de konsantrasyonun artmasıyla artmaktadır.