Yeni Dünya Düzeninde Mimarlık: “Kalıcılık” ve “Geçicilik” İlişkisinin Sınırları
Yapı, sa.498, ss.8-11, 2025 (Hakemli Dergi)
- Yayın Türü: Makale / Tam Makale
- Basım Tarihi: 2025
- Dergi Adı: Yapı
- Derginin Tarandığı İndeksler: Design & Applied Arts Index
- Sayfa Sayıları: ss.8-11
- Orta Doğu Teknik Üniversitesi Adresli: Evet
Özet
Mimarlık doğrudan bir tüketim ürünü olmanın yanı sıra tüketime mazeret oluşturan, farklı tüketim ürünlerini bir araya getiren, tüketimi yönlendiren bir zemini temsil eder. Bu nedenle tüketim toplumunun öncelikli üretim,
tüketim ve değer üretme ortamıdır ve tüketim toplumunun yarattığı kültürel değerlere karşı geçirgendir. Öte yandan tüketim toplumu kültürünün öne aldığı değerler ve öncelikler, zaman zama mimarlığın kendi alanında ürettiği ve sahip çıktığı değerlerle çatışmaya açıktır. Mimarlık özü itibarı ile zamana direnmeyi, olabildiğince kalıcı olmayı, değer aşınmalarına karşı durmayı, böylelikle tarih, aidiyet, kimlik, gelenek gibi kavramlarla süreklilik kurmayı hedefler. Tasarlanan yapıların çoğu olabildiğince uzun süre ayakta kalacağı, coğrafyaların, kentin ve belleğin izlerini oluşturacağı varsayımı ile tasarlanır. Oysa tüketim büyük ölçüde hızlı bir yenilenme, giderek ivmelenen bir üretime yer açma anlayışına dayanır. Geçiciliğin ve gereksinimin sürekli canlı tutulması olgusu, tüketim toplumu kültürünün temel dayanaklarından birdir. Bu makalede kalıcılık ve geçicilik kavramlarının mimarlığı etkileme ve dönüştürme sınırları tartışmaya açılmaktadır.