Türkiye’deki Sabit Kaynaklı CO2 Emisyonlarının Hesaplanması ve Potansiyel Jeolojik Depolama Sahalarının Analizi

Engüçlü H. H., Yildirim B.

Afyon Kocatepe Üniversitesi Fen ve Mühendislik Bilimleri Dergisi, cilt.26, sa.5, ss.1213-1225, 2026 (TRDizin)

  • Yayın Türü: Makale / Tam Makale
  • Cilt numarası: 26 Sayı: 5
  • Basım Tarihi: 2026
  • Dergi Adı: Afyon Kocatepe Üniversitesi Fen ve Mühendislik Bilimleri Dergisi
  • Derginin Tarandığı İndeksler: Applied Science & Technology Source, Central & Eastern European Academic Source (CEEAS), TR DİZİN (ULAKBİM)
  • Sayfa Sayıları: ss.1213-1225
  • Orta Doğu Teknik Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Bu çalışmada, Türkiye'deki sabit kaynaklardan salınan karbondioksit (CO₂) emisyonları hesaplanmakta ve bu emisyonların potansiyel jeolojik depolama sahaları ile mekânsal ilişkisi incelenmektedir. Enerji, çimento, demir-çelik ve rafinerilerden kaynaklanan sektörel emisyonlar, Hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli (IPCC) Tier 1 metodolojileri kullanılarak hesaplanmıştır. Elde edilen veriler, koordinat noktaları bilinen emisyon kaynakları kullanılarak Microsoft Excel programı aracılığıyla Türkiye Deprem Tehlike Haritası üzerinde görselleştirilmiş ve düşük sismik riske sahip güvenli depolama alanlarını belirlemek amacıyla sismik verilerle birlikte değerlendirilmiştir. Bulgular, kömür yakıtlı termik santrallerin ve çimento endüstrisinin sırasıyla 63,54 MtCO₂ ve 51,51 MtCO₂ üreterek en yüksek emisyon paylarına sahip olduğunu göstermektedir. Bunu izleyen mekânsal analizler, İskenderun bölgesinin yüksek sismik tehlike nedeniyle uygun olmadığını; öte yandan Zonguldak-Bartın bölgesindeki Yılanlı Formasyonunun düşük deprem riski, başlıca emisyon kaynaklarına yakınlığı ve uygun stratigrafik özellikleri sayesinde en optimal Karbon Yakalama ve Depolama (CCS) sahası olarak öne çıktığını ortaya koymuştur. Sonuç olarak elde edilen bu bulgular, Türkiye'nin 2053 Net Sıfır Emisyon hedefine ulaşmasını kolaylaştırmada bölgesel depolama merkezlerinin kritik rolünü vurgulamaktadır.

This study quantifies carbon dioxide (CO₂) emissions from stationary sources in Türkiye and investigates their spatial correlation with potential geological storage sites. Sectoral emissions originating from energy, cement, iron and steel, and refineries were calculated using the Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC) Tier 1 methodologies. The obtained data were visualized on the Seismic Hazard Map of Türkiye using Microsoft Excel, based on the known coordinate points of the emission sources, and evaluated in conjunction with seismic data to identify safe storage zones with low seismic risk. The findings indicate that coal-fired power plants and the cement industry account for the highest emission shares, generating 63.54 MtCO₂ and 51.51 MtCO₂, respectively. Subsequent spatial analyses revealed that while the Iskenderun region is unsuitable due to high seismic hazard, the Yılanlı Formation in the Zonguldak-Bartın region emerges as the most optimal Carbon Capture and Storage (CCS) site owing to its low earthquake risk, proximity to major emission sources, and favorable stratigraphic characteristics. Ultimately, these findings highlight the critical role of regional storage hubs in facilitating Türkiye's 2053 Net Zero Emissions target.