Algılanan Değersizleştirme-Ayrımcılık Ölçeği’nin Türkçeye uyarlama çalışması


Creative Commons License

Saçak K., Canel Çınarbaş D.

Türk Psikiyatri Dergisi, vol.31, 2020 (Journal Indexed in SSCI)

  • Publication Type: Article / Article
  • Volume: 31
  • Publication Date: 2020
  • Title of Journal : Türk Psikiyatri Dergisi

Abstract

Amaç: Bu çalışmanın amacı Algılanan Değersizleştirme-Ayrımcılık Ölçeği’nin (ADA) Türk dili ve kültürüne uyarlamaktır. Yöntem: İki farklı örneklemden katılımcılar çalışmaya dâhil edilmiştir. Sağlıklı kontrol örneklemi 145 bireyden, klinik örneklem ise kronik psikiyatrik bozukluğu bulunan 85 bireyden oluşmaktadır. Çalışma kapsamında ADA’nın Türkçe versiyonunun psikometrik özellikleri, sağlıklı kontrol ve klinik örneklemlerde istatistiksel analizlerle test edilmiştir. Bu bağlamda, açımlayıcı faktör analizi, doğrulayıcı faktör analizi, iç tutarlılık güvenirlik analizi, yakınsak ve ayırt edici geçerliliği analizleri yapılmıştır. Bulgular: Açımlayıcı faktör analizi sonucunda hem sağlıklı kontrol hem de klinik örneklemlerde ADA için iki faktörlü bir yapı ortaya çıkmış, doğrulayıcı faktör analizi de iki faktörlü yapıyı desteklemiştir. Bu faktörler Algılanan Ayrımcılık ve Olumsuz Değerlendirme ile Algılanan Kabul ve Olumsuz Olmayan Değerlendirme alt ölçekleri olarak adlandırılmıştır. ADA ölçeği için Cronbach alfa değeri sağlıklı kontrol örnekleminde 0,76; klinik örneklemde ise 0,79 olarak bulunmuştur. ADA alt ölçeklerinin Cronbach alfa değerlerinin ise her iki örneklemde de 0,72 ile 0,77 arasında değiştiği gözlemlenmiştir. ADA’nın sağlıklı kontrol örnekleminde yakınsak ve ayırt edici geçerliliğinin kısmen sağlandığı, klinik örneklemde ise tamamen sağlandığı görülmüştür. Sonuç: Klinik ve sağlıklı kontrol örneklemlerinde güvenilirliği kanıtlanan, klinik örneklemde geçerli, sağlıklı kontrol örnekleminde ise kısmen geçerli bulunan ADA’nın algılanan ayrımcılığı ölçmek için Türkçede de kullanılabileceği gösterilmiştir. Anahtar Sözcükler: Damgalama, algılanan değersizleştirme, algılanan ayrımcılık