Hane-Konut Eşleşmesindeki Uyumsuzluklar Üzerine Ampirik Bir İnceleme: Türkiye Örneği


Aksoy Khurami E., Özdemir Sari Ö. B.

İdealkent, cilt.47, sa.17, 2025 (TRDizin) identifier

  • Yayın Türü: Makale / Tam Makale
  • Cilt numarası: 47 Sayı: 17
  • Basım Tarihi: 2025
  • Doi Numarası: 10.31198/idealkent.1603563
  • Dergi Adı: İdealkent
  • Derginin Tarandığı İndeksler: TR DİZİN (ULAKBİM)
  • Orta Doğu Teknik Üniversitesi Adresli: Evet

Özet

Bu çalışma, Türkiye’de hane-konut eşleşmesindeki uyumsuzlukları incelemektedir. Konu, aşırı kalabalık konut kullanımı ve düşük konut kullanım yoğunluğu sorunları üzerinden incelenmiştir. Pek çok ülkede hane-konut eşleşmesini değerlendirmek üzere konut kullanım yoğunluğu standartları geliştirilmiştir. Ancak Türkiye’de bu türden bir standardın olmaması hem bu alandaki sorunların incelenmesini ve takibini engellemiş hem de bu alandaki yazının oldukça kısıtlı kalmasına yol açmıştır. Bu açıdan, bu çalışma hem ulusal akademik yazına katkı sağlamayı amaçlamakta hem de kullanılan farklı ölçüm yöntemleri üzerinden Türkiye’deki durumu değerlendirmektedir. Çalışmada, konut kullanım yoğunluğu Eurostat yöntemi ve İngiliz oda bazlı mekân standardı üzerinden, Gelir ve Yaşam Koşulları Araştırması (2021) ham verileri ile incelenmiştir. Çalışmanın bulguları, konut kullanım yoğunluğuna ilişkin sorunların derecesinin kullanılan yönteme göre değişim gösterdiğini; bölgesel ölçekteki değerlerin ülke ortalamalarından önemli ölçüde farklılaştığını; aşırı kalabalıklığın özellikle geniş aileler, dar gelirli haneler ve orta yaşlı aileler arasında daha yaygın olduğunu; düşük konut kullanım yoğunluğunun ise 1-2 kişilik hane halkları, 65 yaş üzeri haneler ve en yüksek gelirli gruplar arasında daha çok gözlendiğini göstermiştir. Bu doğrultuda çalışmanın sonuçları Türkiye’ye özgü bir konut kullanım yoğunluğu standardına ihtiyaç duyulduğunu, bu standardın yerel normlar ve alt piyasalar gözetilerek geliştirilmesi gerektiğini ve konut politikalarının uyumsuzluğu gidermede öncelik vermesi gereken haneler olduğunu vurgulamaktadır. 

This study investigates household-dwelling mismatch in Türkiye, focusing on overcrowding and underoccupation as key issues. In many countries, household-dwelling mismatch is evaluated with housing occupancy standards. However, the absence of such standards in Türkiye hindersthe investigation and monitoring of occupation density problems and limits the development of the relevant literature. In this respect, this study aims to contribute to the national literature while concurrently evaluating occupancy conditions in Türkiye with different measurement methods. Occupation density was assessed with the Eurostat method and British room standards, employing raw data from the Income and Living Conditions Survey (2021). The findings of the study reveal that problems related to occupation density vary depending on the method used; regional density values differ significantly from country averages; overcrowding is common among extended families, low-income groups and middle-aged households; underoccupancy is more common among 1-2 person households, households over the age of 65, and high-income groups. In line with these findings, it was concluded that a housing occupancy standard specific to Türkiye is needed, local norms and submarkets have to be considered in the development of this standard, and there are some households to be given priority by housing policies to reduce the mismatch.