DOĞU PONTİD ÜST JURA - ALT KRETASE KARBONAT PLATFORM KENAR İSTİFLERİ: PLATFORM VE BASEN KORELASYONU, J/K SINIRI İÇİN ÇIKARIMLAR
Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Jeoloji Mühendisliği Bölümü, Türkiye
Tez Danışmanı: Prof. Dr. Sevinç Özkan Altıner
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: İngilizce
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
Üst Jura – Alt Kretase kronostratigrafik aralığı Fanerozoyik’teki tek standardize edilmemiş Sistem sırını olan Jura/Kretase (J/K) sınırını içermektedir. Son çalışmalar, Tethys bölgesinde bulunan derin deniz çökellerine odaklanmış olup pelajik biyo-olayların kalibrasyonunda önemli ilerlemeler sağlanmıştır. Ancak, bu pelajik biyozonların sığ deniz istiflerden elde edilen biyozonlar ile korelasyonu hâlâ belirsizdir. Hem platform hem de havza fasiyeslerinden fosiller içeren platform kenarı karbonat çökellerinden elde edilecek biyostratigrafik veriler, bu iki farklı çökelme ortamı arasındaki gerekli bağlantıları sağlayabilir. Bu çeşit Üst Jura – Alt Kretase karbonatları, eş zamanlı sığ ve derin deniz istifleri ile yakın ilişki içinde Doğu Pontidlerde yüzlek vermektedir.
Neritik ve pelajik karbonatlar boyunca dört stratigrafik kesit detaylı olarak ölçülmüş ve kaydedilmiştir. Sığ deniz çökellerinde bentik foraminiferler ve mikrosarıcılar kullanılarak Kimmericiyen – Hotriviyen aralığını kapsayan dört biyozon ve iki asbiyozon tanımlanmıştır. Yamaç - havza istiflerinde, Kimmericiyen – Valanjiniyen aralığı için kalpionellidler, bentik foraminiferler, mikrosarıcılar ve pelajik krinoidler temel alınarak altı biyozon ve dokuz asbiyozon ayırt edilmiştir.
Bu istifler, fasiyes kontrollü biyo-olayların üstesinden gelmek ve farklı filojenilerden fosil verilerini kalibre etmek için Grafik Korelasyon ve Üniter Birlikler yöntemlerinin uygulanmasıyla bir kompozit standart referans kesit ile kalibre edilmiştir. Pontid Kompozit Referans Kesiti’nin Jeolojik Zaman Çizelgesi (2020) ile kalibrasyonu, hem sığ hem de derin deniz biyo-olaylarının Oksfordiyen – Hotriviyen kat sınırlarına göre konumlarını ortaya koymaktadır.
Doğu Pontidlerin Üst Jura – Alt Kretase çökelleri için biyo-fasiyes kuşaklarını içeren bir çökelme modeli üretilmiştir.