PSİKOLOJİNİN ELEŞTİREL KURAM’A ETKİSİ: ERICH FROMM, NARSİSİZM VE DAYANIŞMA


Arş. Gör. Dr. TOYGUN KARAHASANOĞLU

Tez Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, Uluslararası İlişkiler Bölümü, Türkiye

Tez Danışmanı: Faruk Yalvaç

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: İngilizce

Özet:

Bu çalışma, Erich Fromm’un psikanalitik kuramından faydalanarak Eleştirel Uluslararası İlişkiler kuramının özgürleşme amacına katkı sağlamayı amaçlamaktadır. Uluslararası İlişkiler literatüründe Psikoloji disiplinin kavramları, Eleştirel Kuram’ın gayeleriyle paralel olarak uygulanmamıştır. Aynı şekilde, Eleştirel Kuram teorisyenleri de teorik çalışmalarında psikolojik iç görülerden faydalanmamıştır. Bu tez, psikolojinin Uluslararası İlişkiler Kuramlarına yapabileceği katkıları Frommcu psikanalizi Habermasçı Eleştirel Kuram’a uygulayarak göstermeyi amaçlamaktadır. Bu bağlamda, Fromm’un insan doğası ve narsisizm kavramlarına ve bu unsurların sosyal ilişkilerle etkileşiminden ortaya çıkan sosyo-politik etkilere odaklanmaktadır. Narsisizmin yıkıcı olmayan karşıtı olan üretici yönelimin, sosyal gruplar arasında hümanist ve yapıcı bir etkileşim için bir temel oluşturabileceği iddia edilmektedir. Böyle bir etkileşimin, insan ızdırabını üreten ve insan özgürlüğünü engelleyen sosyal engelleri azaltmak olarak tanımlanan özgürleşme unsurunu destekleyebileceği ve genişletebileceği varsayılmaktadır. Fromm’un yaklaşımının hümanist bir siyasal etkileşimin gelişimine ve dayanışmaya katkısı, Frankfurt Okulu temelli Eleştirel Kuram’a getirilen eleştiriler dikkate alınarak incelenmiştir.