Tarihi Ticaret Alanlarının Amerika Birleşik Devletleri’nde 'Ana Cadde Programı’ ile Yeniden Canlandırılması: Boston Ana Cadde Programından Bir Alan Çalışması
Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Mimarlık Fakültesi, Mimarlık Bölümü, Türkiye
Tez Danışmanı: Fatma Cânâ Bilsel
Tezin Onay Tarihi: 2006
Tezin Dili: İngilizce
Özet:
Kent parçalarının yeniden canlandırılmasını, yasam
kalitesini mekânsal, sosyal ve ekonomik yönlerden iyileştiren bir araç olarak
ele alan bu çalışma, tarihi ticari alanların yeniden canlandırılmasını
amaçlayan uygulamaların başarısını ölçmek için bir değerlendirme çerçevesi
kurmayı amaçlamıştır. Bu çerçeve Kevin Lynch tarafından geliştiren kentsel
kalite ölçütlerine dayanmaktadır. Bu ölçütler, kentsel mekanları yaratmanın
fiziksel, sosyal ve ekonomik yönlerini de dikkate alan kapsamlı bir yaklaşımla tanımlanmıştır.
Bu çalışmaya konu olan ve Amerika Birleşik Devletleri’nde
National Trust for Historic Preservation tarafından geliştirilen ‘Ana Cadde
Programı’, tarihi ticari alanların yeniden canlandırılması programıdır. Bu
program, tarihi dokuların korunmasına dayalı bir yeniden canlandırma modeli
sunmaktadır. Bunun yanı sıra, örgütlenme, tasarım, ekonomik yeniden yapılanma
ve alanın promosyonu alanlarında aynı anda çalışılmasını öneren kapsamlı bir yaklaşım
benimsemektedir.
Bu çalışmada, Ana Cadde Programı’nın örgütlenme,
finansman araçları, halkın katılımı, devletin katkısı, uygulama ve değerlendirme
gibi birçok yönü incelenmiştir. Bunun yanında çalışmada şehir genelinde
koordinasyonu sağlayan Boston Ana Cadde Programı tanıtılmıştır. Son olarak, Ana
Cadde Programı kapsamında uygulanan Boston’un South End bölgesinde bulunan Washington
Caddesi’nin yeniden canlandırılması incelenmiştir. Bahse konu cadde on yıl
içerisinde, terk edilmiş ve bakımsız bir yer görünümünden daha canlı, yaya
merkezli ve karma kullanıma açık bir caddeye çevrilmiştir. Çalışmada,
Washington Caddesi’nin Yeniden Canlandırılması Programı alan çalışması
kapsamında öncelikle yukarıda açıklanan çerçeveye bağlı olarak programın başarısı,
ikinci olarak çıktı analizi ile programın etkinliği ve son olarak uygulamayı
yapan Ana Cadde Organizasyonunun örgütsel performansı incelenmiştir.