KOMPLEKS SÜLFÜRLÜ BAKIR CEVHERİNİN FLOTASYONU ÜZERİNDE ÖN ZENGİNLEŞTİRME İŞLEMİNİN ETKİSİNİN İNCELENMESİ
Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Maden Mühendisliği Bölümü, Türkiye
Tez Danışmanı: Naci Emre Altun
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: İngilizce
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
Verimli bakır zenginleştirmenin önemi, endüstride artan bakır talebi ile doğru orantılı olarak artmaktadır. Böylece, düşük tenörlü bakır cevher kütleleri ve daha önce yüksek tenörlü cevher kütlelerinden reddedilen bakır atıkları artık ekonomik bir şekilde zenginleştirilmeye hazırdır. Bakır cevherinin zenginleştirme teknikleri esas olarak sülfid cevherleri için köpüklü yüzdürme ve oksit cevherleri için asit liçinden oluşur. Bakır cevherini işlemeye yönelik geleneksel flotasyon teknikleri, şebeke enerjisi tüketimi ve yüksek reaktif hammadde maliyetleri nedeniyle düşük dereceli bakır cevherleri için pahalı olabilir. Bu nedenle, flotasyon uygulamalarının geri kazanımını artırmak ve daha ekonomik bir şekilde konsantre bakır elde etmek için yerçekimi ile zenginleştirme yöntemleri gibi farklı düşük maliyetli zenginleştirme tekniklerinin dikkate alınması önemlidir.
Bu tez, sülfürlü bakır cevheri zenginleştirmesinde yerçekimi zenginleştirme tekniklerinin ön konsantrasyon olarak kullanılmasının, flotasyondan elde edilen ürünün geri kazanımını ve ön konsantrasyon faaliyetinin ekonomik faydalarını ortaya koymaktadır. Ağır Ortam Ayrımı yöntemi kullanılarak besleme malzemesinin %60'a varan kısmı yaklaşık %84 randıman ile uzaklaştırılmış ve %0,96 Cu içeren kompleks bakır sülfür cevherinden %2,22 Cu tenörlü ön konsantre elde edilmiştir. Bu sonuçlar, flotasyon uygulamalarının genel verimliliğini büyük ölçüde artırmıştır. Tüvenan cevhere uygulnan flotasyon işlemi sonucunda %72,63 geri kazanımla %18.12 Cu tenörlü bir konsantre elde edilirken, ön konsantre malzemeye uygulanan flotasyon sonucunda, %27,52 Cu tenörlü konsantre %89,05 bakır geri kazanımıyla elde edilmiştir. Ekonomik açıdan Ağır Ortam Ayrımı yapılarak elde edilen nihai konsantre, reaktif ve elektrik tüketimi açısından daha düşük maliyetlerle elde edilmiş ve tüvenan cevhere uygulanan konsantrasyon sonuçları ile karşılaştırıldığında gelirleri artırmıştır. Bu tez kapsamında yapılan ekonomik analiz sonucunda Ağır Ortam Ayrımı ile ön zenginleştirmenin etkin bir şekilde uygulanmasıyla yaklaşık 900 $/ton net getiri elde edilebileceği görülmektedir.