Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Mimarlık Fakültesi, Mimarlık Bölümü, Türkiye
Tez Danışmanı: Ayşe Güliz Bilgin Altınöz
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: İngilizce
Özet:
Tezin ana konusu, ‘zaman’ içinde ‘insan’ ve ‘doğa’ arasındaki karşılıklı ilişkiler sonucu oluşan, ‘çok katmanlı kültürel peyzajlar’ dır. Çok katmanlı kültürel peyzajlar aralıksız yerleşim tarihi boyunca fiziksel, doğal, sosyal, kültürel, ekonomik, idari, politik ve yasal bileşenlerin ve etkenlerin arasındaki süregelen dinamikler ve karmaşık süreçler sonucu biçimlenen karmaşık yaşam alanlarıdır. Bu nedenle, tüm bu nitelikler, zamanla aralarındaki dinamik ve karmaşık etkileşimleriyle birlikte, bu alanların kimlikleri ve özgünlüklerine katkıda bulunurlar. Ancak, çok katmanlı kültürel peyzajlar somut ve somut olmayan değerlerinin kaybına neden olabilecek çeşitli tehditlerle ve baskılarla karşı karşıyadır. Bu yüzden bu alanların korunması ve sürdürülebilirliği önemli bir konu haline gelmektedir.
Bu bağlamda tez, çok katmanlı kültürel peyzajların karmaşık habitatlar olarak korunması ve yönetilmesine odaklanmaktadır. Birçok bileşen ve aralarındaki ilişkilerin zaman içindeki somut ve somut olmayan yansımalarını barındıran iyi bir temsilci olan Bursa'daki Gölyazı (Apolyont) bu tez kapsamında örnek çalışma alanı olarak seçilmiştir. Ayrıca, Gölyazı, kalkınma, sanayileşme, kentleşme ve turizmin güncel baskıları, sahip olduğu farklı bileşenleri için bağlantısız ve parçacıl karar verme mekanizmaları ve araçları nedeniyle birçok problem ve zorluğa sahiptir.
Tanımlanan amaç ve kapsam ile paralel olarak tez iki ana bölüm halinde yapılandırılmıştır. İlk bölüm, tezin ana çerçevesinin ‘çok katmanlılık’, ‘kültürel peyzajlar’ ve ‘kentsel karmaşıklık’ kavramları üzerine kapsamlı bir araştırma ve tartışma yoluyla oluşturulduğu kavramsal bölümdür. Tezin ikinci bölümünde ise, ilk bölümde önerilen yaklaşım ve çerçeve, süregelen tarihi boyunca çeşitli bileşen ve etkenin şekillendirdiği yerleşimin, detaylı bir şekilde anlaşılması ve değerlendirilmesi temel alınarak korunması ve yönetilmesi için alana özgü ilkeler ve stratejiler belirlemek amacıyla Gölyazı örneğine uygulanmıştır. Ayrıca, bu çalışma benzer çok katmanlı kültürel peyzajların anlaşılması ve değerlendirilmesi için, bölgesel ölçekten bina ölçeğine kadar uzanan; doğal, insan üretimi olan fiziksel, sosyo-kültürel, ekonomik, idari ve yasal bağlamlar dahil olmak üzere çok yönlü bağlamsal ilişkileri tarihsel süreklilik ve yansımalarını da göz önünde bulundurarak; çok ölçekli bir yaklaşımla genel bir çerçeve ortaya koymaktadır.
Anahtar Kelimeler: Çok Katmanlılık, Kültürel Peyzaj, Kentsel Karmaşıklık, Koruma ve Yönetim, Gölyazı (Apolyont), Bursa.