Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, İnşaat Mühendisliği Bölümü, Türkiye
Tez Danışmanı: Nuri Merzi
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: İngilizce
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
Optimum içme suyu temin sistemleri her zaman araştırmacılar için zorlu bir iş
olmuştur. Bu konudaki çalışmaların çoğu boru çapı optimizasyonuna konu
edinmişse de yeni çalışmalar içme suyu temin sistemlerinin diğer elemanlarını da
işin içine katmaktadır.
İçme suyu temin sistemlerinin optimizasyonu tekli ya da çoklu amaç fonksiyonunun
optimizasyonu olarak ikiye ayrılabilir. Çoklu amaç fonksiyonlarının
optimizasyonunda, yalnızca maliyet değil, aynı zamanda şebeke performansı da
optimize edilir.
Bu çalışmada, NSGA-II yöntemi kullanılarak bir çoklu amaç optimizasyonu yöntemi
geliştirilmiştir. Sonuç olarak maliyet ve şebeke performansı (In) arasında pareto
eğrileri elde edilmiştir. Çalışılan sistemlerde değişken popülasyon sayıları ile
çözümler yaptırılarak pareto eğrilerinin performansları hiper-hacim yöntemi
kullanılarak karşılaştırılmış ve her sistem için en uygun popülasyon sayısı
belirlenmiştir. En uygun popülasyon ile bulunan pareto eğrisinden uzlaşık
programlama yöntemi ile bir tasarım seçilmiştir. Geliştirilen yöntem Shamir sistemi,
Hanoi sistemi ve Ankara’dan mevcut bir içme suyu sistemi üzerinde denenmiştir.
viii
Geliştirilen yöntemde kısıtların sonuç pareto eğrilerinin bulunmasında önemli bir
rolü olduğu sonucuna varılmıştır. Kısıtların sayısı artırıldıkça, sonuç pareto eğrileri
gerçek pareto eğrisinden uzaklaşmaktadır.
Ayrıca sisteme su deposu yerleştirmenin, boru çapı değiştirmeye göre şebeke
performansına daha az etkisi olduğu gözlenmiştir.
Ayrıca Shamir ve Hanoi sistemleri göz önüne alındığında, depo sayıları için bir üst
sınırın olduğu sonucuna varılmıştır. Sisteme özgü bir sınır olan depo sayılarından
sonra, şebekeye olurlu bir depo daha yerleştirmek çok zorlaşmakta, sonuç pareto
eğrilerinde çok az sayıda nokta bulunabilmektedir.