Türkçedeki koşullu önsayıltılar üzerine bir inceleme

Kosşullu bir ifadenin neticesinde içeyerleştirilen önsayıltılar bazen koşullu önsayıltı olarak yansımaktadır. Bu tezde koşullu önsayıltıları olasılıksal bir çerçevede incelemek ve önsel inançların koşullu önsayıltı yansımasında oynadığı rolü test etmek için iki deney yürütülmüştür. Farklı durumlar ve fiziksel nesneler arasında üç çeşit ilişki tespit edilmiştir (gerektirici, ilişkili, ilişkisiz). 1. deney duruma bağlı olarak nesneye sahip olmayla ilgili önsel inançları ölçmüştür. Beklendiği gibi, durumlar olumsuzlandığında nesneye sahip olmanın gerektirici durumlarda ilişkisiz durumlara göre daha muhtemel olduğu bulunmuştur ve duruma bağlı olarak kademeli önsel inançlar gözlemlenmiştir. 2. deney aynı senaryoları koşullu ifadeler haline getirerek bu durumlardaki önsayıltı yansımasını test etmiştir. Öncül inkar edilip önsayıltının olasılığı ölçüldüğünde sonuçlar ilk deneyle benzer bir olasılık örüntüsü göstermiştir. 2. deney koşullu önsayıltılarda Modus Tollens kullanımını da test etmiştir. Önsayıltı inkar edilip öncülün olasılığı ölçüldüğünde sadece gerektirici öncüller çok düşük bir değerlendirme almıştır ve bu, katılımcıların yalnızca öncülü önsayıltıyı çok muhtemel bir hale getiren koşullu ifadelerde koşullu önsayıltı elde ettiğine işaret etmektedir.