Investigating EFL Students’ Understanding of and Exposure to Different Varieties of English
Tez Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Yabancı Diller Eğitimi A.B.D., Türkiye
Tez Danışmanı: Prof. Dr. Nuray Alagözlü
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: İngilizce
Özet:
Ülkemizde uygulanan merkezi sınavlar ve uzun yıllara yayılan İngilizce eğitimi dikkate alındığında, öğrencilerin dinleme ve konuşma becerilerinin yeterli olduğu varsayılmaktadır. Ancak sınıf ortamında dili kullanabilmek, öğrencilerin uluslararası bağlamlarda farklı milletlerden bireylerle etkili iletişim kurabildiğini garanti etmemektedir. Bu durumun temel nedenlerinden biri, öğrencilerin Dünya İngilizceleri’ne yeterince maruz kalmamalarıdır. Farklı aksanlara ve konuşur profillerine sınırlı düzeyde temas edilmesi, gerçek iletişim ortamlarında anlama güçlüklerine yol açabilmektedir. Bu çalışmanın amacı, İngilizce hazırlık programında öğrenim gören öğrencilerin farklı Dünya İngilizcelerini ne ölçüde anlayabildiklerini incelemek ve bu becerinin okul içi ve okul dışı maruz kalma kaynaklarıyla nasıl ilişkili olduğunu ortaya koymaktır. Araştırmaya katılan öğrenciler, Verbal Guise Technique’ten (VGT) esinlenilerek geliştirilen ve farklı aksanlarla kaydedilmiş ses dosyalarına dayanan bir dinlediğini anlama testini yanıtlamıştır. Buna ek olarak, öğrencilerin okul dışı ortamlarda İngilizceye ve dolayısıyla farklı Dünya İngilizcelerine maruz kalma sıklıkları, nicel bir ölçek ve yarı yapılandırılmış görüşmeler aracılığıyla incelenmiştir. Çalışma kapsamında ayrıca, ilgili kurumlarda kullanılan ders kitapları araştırmacı tarafından geliştirilen World Englishes Index (WEI) kullanılarak analiz edilmiş ve kitaplarda farklı aksanların ne ölçüde temsil edildiği değerlendirilmiştir. Dinlediğini anlama testinden ve ders kitabı analizlerinden elde edilen bulgular, İngiliz İngilizcesinin hem öğretim materyallerinde hem de öğrencilerin anlama performanslarında belirgin biçimde öne çıktığını göstermiştir. Diğer aksanların ise ders kitaplarında sınırlı biçimde yer aldığı ve anlama testinde görece düşük başarıyla sonuçlandığı tespit edilmiştir. Bununla birlikte, öğrencilerin medya araçları aracılığıyla İngilizceye yoğun biçimde maruz kaldıkları ve bu yolla farklı aksanlarla temas ettikleri de ortaya konmuştur.Bu çalışmanın bulgularının, İngilizce öğretiminde kullanılan ders içeriklerinin, materyallerin ve ölçme-değerlendirme uygulamalarının Dünya İngilizceleri perspektifiyle yeniden ele alınmasına katkı sağlaması beklenmektedir.