Tez Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Mimarlık Fakültesi, Şehir ve Bölge Planlama Bölümü, Türkiye
Tez Danışmanı: Yücel Can Severcan
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: İngilizce
Desteklendiği Program: Diğer
Özet:
Yaşanılan çevre, insanları hem fiziksel hem de psikolojik olarak etkilemektedir. Şehirler büyüdükçe insanların mutluluğu da bu durumdan olumsuz şekilde etkilenebilmektedir. Şehirler, çocuklar düşünülerek planlanmadığı için çocukların refahları açısından çeşitli sorunlar yaratmaktadır. Yetişkinlerin mutluluğu ile mahalle yerleri arasındaki ilişkiyi inceleyen çok sayıda çalışma olmasına rağmen bu ilişkiyi çocukların mutluluğu kapsamında inceleyen sınırlı sayıda çalışma bulunmaktadır. Bu tez, çocukların öznel olarak ölçülen mutluluğunun, yapılı çevrenin nesnel olarak ölçülen özellikleriyle ilişkili olup olmadığını araştırmaktadır. Mahalleler, çocukların mutluluğunu hem teşvik eden hem de engelleyen ortamlardır. Bu amaçla, daha büyük ölçekli bir çalışma kapsamında Ankara ilinin çeperinden ve merkezinden farklı kentsel özelliklere sahip iki mahalle seçilmiştir. Bu kapsamda çalışma alanı olarak Sincan ilçesine bağlı Selçuklu mahallesi ve Mamak ilçesine bağlı Abidinpaşa mahallesi seçilmiştir. CBS kullanılarak bu iki mahallenin yeşil alan ve arazi kullanım çeşitliliği oranları elde edilmiştir. Sonrasında, seçilen mahallelerdeki devlet okullarından, araştırmaya katılmak isteyen üçüncü ve dördüncü sınıf öğrencileri seçilmiştir. Seçilen öğrencilerle katılımcı bir haritalama etkinliği gerçekleştirilmiştir. Bu etkinlikte çocuklardan mutlu ve mutsuz oldukları yerleri mahalle haritalarında işaretlemeleri ve tartışmaları istenmiştir. Haritalama çalışmasından sonra, çocuklardan mahallelerindeki mutluluk düzeylerine ilişkin bir anketi yanıtlamaları beklenmiştir. Toplamda 150 çocuğa ait anket verileri, haritalar ve mahallelerinin nesnel ölçümlerinden elde edilen veriler analiz edilmiştir. Bu tez, çocukların mutluluğunun farklı mahalle yerlerine göre değişiklik gösterdiğini belirterek mevcut literatüre katkı sağlamaktadır. Araştırma bulguları, çocukların mutluluğunda okul alanları, geleneksel ticaret alanları, açık kamusal alanlar ve zincir marketlerin önemli rolünü göstermektedir. Çalışmanın sonuçları, kentsel tasarımcıların çocukların mutluluğunu artıran mekanlar yaratmalarına ve çocukları planlama ve tasarım sürecine aktif olarak dahil etmelerine yardımcı olmayı amaçlamaktadır.