Yüksek kolesterol/yüksek yağ diyetinin ApoE-/- farelerin hipokampüs ve serebral korteksinde endoplazmik retikulum stresine ve nöronal fonksiyon bozukluklarına etkisi

Tez Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Fen Edebiyat Fakültesi, Biyolojik Bilimler Bölümü, Türkiye

Tez Danışmanı: Tülin Yanık

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Özet:

Hiperlipidemi, serum kolesterol seviyelerinin yüksek olması ile obeziteye bağlı lipit metabolizma bozukluğudur ve nörodejeneratif hastalıklar için risk faktörü oluşturduğu bilinmektedir. Yüksek yağlı diyetin inflamasyon ve apoptoz belirteçlerini arttırması, sinaptik protein seviyelerini azaltması hipokampüste olası nöron kaybına işaret eder. Protein kinaz RNA benzeri endoplazmik retikulum kinaz (PERK) yolağı, endoplazmik retikulum (ER) stresi ile indüklenir. Bu yolağın aktivasyonu; protein sentezinin azalması, apoptoz ve inflamasyonda rol alan transkripsiyon faktörlerinin ekspresyonunun artmasıyla sonuçlanır. PERK yolağı aktivasyonun nöronal yetmezlik üzerindeki olası etkisi sorgulanmıştır. Bu çalışmada, yüksek kolesterol/yüksek yağ diyetinin (YK/YYD) PERK yolağı, inflamasyon, postsinaptik bütünlük ve nörogenez üzerindeki etkileri, ApoE-/- farelerin hipokampüs ve serebral kortekslerinde Western blot analizi yapılarak incelenmiştir. Hipokampüste PERK yolağında bir değişim saptanmazken, Western diyeti inflamasyonu azaltmıştır. Serebral kortekste ER stresi, inflamasyon ve postsinaptik bütünlüğünü gösteren proteinlerin seviyeleri ApoE-/- farelerinde diyetten bağımsız olarak artmıştır. ApoE-/- farelerininin hipokampüs ve serebral kortekslerinde nörogenez artmıştır. YC/YYD diyetinin hipokampüste PERK yolağı üzerine bir etkisi olmazken, serebral kortekste genotip PERK yolağını indüklemiştir.