Çınar S. K. (Yürütücü)
TÜBİTAK Projesi, 1001 - Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Projelerini Destekleme Programı, 2026 - 2028
Bu proje, Türkiye siyasi tarihinin uzun erimli bir incelemesini dönemsel, istatistiksel, mekansal ve alan çalışması yöntemleriyle derinlemesine bir şekilde yapmayı ve bu sayede siyasi partiler, siyasi kurumlar, demokratikleşme, Türkiye siyaseti ve siyasi coğrafya yazınlarına özgün katkılar sunmayı hedeflemektedir. Proje, Türkiye’de çok partili sisteme geçişin başlangıcı kabul edilen 1950 yılından başlayarak günümüze kadar uzanan Türkiye siyasal hayatındaki gelişmeleri ve değişmeleri siyasal coğrafya ve regresyon teknikleri ve derinlemesine mülakat analizleriyle değerlendirerek, Türkiye’deki siyasi partilerin destek unsurlarının siyasi, ekonomik, sosyolojik ve demografik analizlerini özgün olarak ortaya koymayı amaçlamaktadır.
Bu projenin temel özgün değeri, tarihsel kurumsalcı kuram bağlamında siyasi kurumların farklı siyasi ideolojiler ve siyasi liderler ışığında ve bunların ötesinde zaman içinde nasıl şekillenebildiğini ve bunun ülkelerin demokratikleşme öykülerini nasıl etkileyebileceklerini Türkiye örneğinden yola çıkarak uzun erimli bir şekilde ele almasıdır. Yine, bu proje daha önce yapılmış çalışmalara ve yazına katkı sunacak şekilde tarihsel kurumsalcı bir bakış açısıyla Türkiye siyasi hayatında bulunan demokratik örgütlenmedeki sorunlar ve kayırmacılık gibi siyasi meselelerdeki patika bağımlılıklarını ve kritik dönemeçleri uzun soluklu olarak ele alarak siyasi kurumlarımızdaki devamlılıkları ve dönüşümleri ele almayı hedeflemektedir.
Projeyle ilgili dört temel hedef konulmuştur: (I) Türkiye siyasetinin uzun erimli bir şekilde değerlendirilmesini mümkün kılacak bir veri seti oluşturulması; (II) bu veri setiyle bir ya da birkaç parti örneğinin veya dar bir zaman diliminin değil, siyasal yaşamın genelinin uzun erimli bir şekilde değerlendirilmesi; (III) nitel ve nicel yöntemlerin sentezlenmesi sayesinde araştırma nesnesine yönelik derinlemesine bir kavrayışın mümkün kılınması; ve (IV) tüm bunların neticesinde sadece literatüre değil, Türkiye’nin demokratikleşme hikayesinin daha iyi anlaşılmasına katkıda bulunulması.
Bu bağlamda öncelikle uluslararası siyasi partiler üzerine yapılmış yazından faydalanılacaktır. Sonrasında, kıyaslamalı bir perspektif için Türkiye örneğindeki gibi tam demokratikleşememiş siyasi sistemler ele alınacaktır. Daha sonra, Türkiye siyasi yaşamı üzerine yapılmış temel çalışmalar siyasi kurumlar, sosyal ayrışmalar, ideolojiler ve modernleşme ve siyasi coğrafya ve seçim analizleri bağlamlarında irdelenecektir. Bu projede, eldeki uluslararası ve ulusal yazınlardan faydalanarak ve daha ötesine gidilerek öncelikle seçim bölgelerinde LISA (Local Spatial Autocorrelation) ve regresyon analizleri yapılarak Meclisimizde temsiliyet sağlamış siyasi partilerin hangi seçim bölgelerinde tarihsel ve mekansal olarak başarılı oldukları analiz edilecektir. Sonrasında bu analizler her siyasi dönem ve Meclis’te temsiliyete sahip partiler için belirlenecek bölgelerde yapılacak derinlemesine mülakatlarla desteklenerek Türkiye siyasi hayatındaki dönemler hakkında özgün değerlendirmelere ve bulgulara ulaşılmaya çalışılacaktır. Bu sayede siyasi partiler, siyasi kurumlar, demokratikleşme, Türkiye siyaseti ve siyasi coğrafya yazınlarına katkı sağlanması amaçlanmaktadır.
Projede, proje yürütücüsüyle beraber birer yüksek lisans ve doktora öğrencisi de istihdam edilerek eğitimleri sağlanacak, özgün bilimsel ve kamuya açık bir veritabanı oluşturulacak, elde edilecek bulgular ışığında ulusal ve uluslararası yazına katkı sağlanacak ve kamuoyumuzun çok partili siyasi hayatımızla ilgili derinlemesine bilgiler edinmesine imkan sağlanacaktır. Vatandaşlarımızın siyasi bilincinin ve eğitim seviyesinin proje çıktılarıyla artırılmasıyla sadece akademik değil, geniş bir toplumsal etkinin de sağlanması projede hedeflenmektedir.