Sınıf Öğretmenlerinin Dijital Dayanıklılık Ve Dijital Dayanıklılık Özyeterliklerini Güçlendirmek: Risk Temelli Destek Sistemi Geliştirilmesi Ve Değerlendirilmesi
İstanbullu A. (Yürütücü), Delialioğlu Ö., Topal M., Uluyol Ç., Horzum M. B.
TÜBİTAK Projesi, 1001 - Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Projelerini Destekleme Programı, 2025 - 2027
- Proje Türü: TÜBİTAK Projesi
- Destek Programı: 1001 - Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Projelerini Destekleme Programı
- Başlama Tarihi: Haziran 2025
- Bitiş Tarihi: Aralık 2027
Proje Özeti
Bu proje, sınıf öğretmenlerinin dijital dayanıklılık ve dijital dayanıklılık özyeterliklerini geliştirmeye yönelik özgün bir model sunmayı hedeflemektedir. Dijital dönüşümle birlikte eğitim alanında karşılaşılan siber güvenlik tehditleri ve dijital risklerin hızla arttığı bir dönemde, öğretmenlerin dijital becerilerini geliştirmek ve bu risklere karşı dirençli hale getirmek kritik önem taşımaktadır. Projenin özgünlüğü, dijital risklerle başa çıkabilme stratejilerini kapsayan Dijital Dayanıklılık Modeli'nin (DDM) geliştirilmesinde yatmaktadır. Bu model, uluslararası siber güvenlik çerçeveleri (NIST, CIS, DigiComp 2.2) dikkate alınarak, Türkiye eğitim sistemine uygun şekilde uyarlanacak ve öğretmenlerin dijital risklere karşı savunma stratejileri geliştirmelerine yardımcı olacaktır. Ayrıca, öğretmenlerin dijital dayanıklılıklarını artırmaya yönelik bir risk temelli destek sistemi sunarak bu alanda önemli bir boşluğu doldurmayı hedeflemektedir.Projenin ilk aşaması, karma araştırma yöntemini içeren bir süreçle gerçekleştirilecektir. Bu süreçte, nitel ve nicel veri toplama yöntemleri sıralı olarak uygulanacaktır. İlk olarak Delphi Tekniği kullanılarak uzman görüşleri alınacak ve dijital risklerin belirlenmesi sağlanacaktır. Ardından, bu risklere yönelik öğretmenlerin dijital dayanıklılıklarını ölçmek amacıyla Dijital Dayanıklılık Belirleme Görüşme Formu (DDBGF) ve Dijital Dayanıklılık Özyeterlik Ölçeği (DDÖÖ) geliştirilecektir. Bu veri toplama araçlarının geçerlik ve güvenirlik çalışmaları yapılacak, ardından bu ölçekler Türkiye genelinde 2000’den fazla sınıf öğretmeni üzerinde uygulanacaktır. Veriler, NVivo gibi nitel analiz yazılımları ile analiz edilerek öğretmenlerin dijital dayanıklılık ve özyeterlik düzeyleri ortaya konulacaktır. Risk temelli destek sistemi ise senaryo tabanlı eğitim programlarıyla desteklenerek geliştirilecektir. Proje, üç ana iş paketine bölünmüş bir yapıda yönetilecektir. İlk iş paketi, Dijital Dayanıklılık Modeli'nin geliştirilmesi ve dijital risklerin belirlenmesi üzerine odaklanacaktır. İkinci iş paketi, veri toplama araçlarının geliştirilmesi ve saha uygulamalarının yürütülmesiyle ilgili çalışmaları kapsayacaktır. Son iş paketinde ise, geliştirilen model ve destek sisteminin pilot uygulamaları yapılarak, sonuçların değerlendirilmesi ve yaygınlaştırılması gerçekleştirilecektir. Proje ekibi, alanında uzman akademisyenler, MEB (Millî Eğitim Bakanlığı) temsilcileri ve özel sektör iş birlikleri ile geniş bir uzman grubundan oluşmaktadır. Ayrıca, yönetim süreçlerinde etkili bir proje izleme ve raporlama mekanizması kullanılacaktır. Projenin yaygın etkisinde, öğretmenlerin dijital dayanıklılıklarını artırarak eğitim süreçlerinde karşılaştıkları dijital riskleri yönetme becerilerini geliştirmekle sınırlı kalmayacak, aynı zamanda öğrencilerin de dijital güvenlik ve dayanıklılık bilincinin artmasına katkı sağlayacaktır. Risk temelli destek sisteminin MEB üzerinden tüm Türkiye'deki öğretmenlere ulaşması ve yayılması hedeflenmektedir. Projenin çıktıları, akademik yayınlar, konferans bildirileri ve seminerler aracılığıyla paylaşılacak; öğretmen eğitim programlarına entegre edilebilir şekilde hazırlanarak sürdürülebilir bir yapıya dönüştürülecektir. Ayrıca, geliştirilen Dijital Dayanıklılık Modelinin ve araçların, ulusal ve uluslararası platformlarda önemli bir başvuru kaynağı ve rehber haline gelmesi hedeflenmektedir.