Büyük Gönderim Sınıfı Gruplarının ve Kulplu 3-Disk Gruplarının Üreteç Kümeleri


PAMUK M. (Yürütücü), Altınöz Yazıcı T.

TÜBİTAK Projesi, 1001 - Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Projelerini Destekleme Programı, 2025 - 2028

  • Proje Türü: TÜBİTAK Projesi
  • Destek Programı: 1001 - Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Projelerini Destekleme Programı
  • Başlama Tarihi: Kasım 2025
  • Bitiş Tarihi: Kasım 2028

Proje Özeti

Gönderim sınıfı grupları, bir yüzeyin öz-homeomorfizmalarının izotopi sınıfları olarak tanımlanır. Bu grupların incelenmesi, matematiğin farklı alanlarındaki problemlerin çözümünde önemli yer tutmaktadır. Sonlu-tipteki yüzeylerin gönderim sınıfı grupları üzerine yıllardır detaylı bir şekilde çalışılmaktadır. Bu yüzeylerin gönderim sınıfı gruplarının birçok üreteci şu anda bilinmektedir. Bu bilgi birikimi ve alanın gelişim seyriyle birlikte sonsuz tipteki yüzeylerin gönderim sınıfları grubunun (büyük gönderim sınıfı gruplarının) üreteç kümeleri merak konusu olmuştur. Bu üreteç kümelerinin yapısını basitleştirmek büyük gönderim sınıfı gruplarını anlamaya katkı sağlar. Bu doğrultuda bu projede ilk amacımız büyük gönderim sınıfı grupları için minimal üreteç kümeleri bulmak olacaktır. Bir diğer merak konusu ise kulplu 3-diskin gönderim sınıfı grubudur. Kulplu 3-disk, 3-diske kulplar yapıştırılarak elde edilen sınırlı 3-manifolda verilen isimdir. Kulplu 3-disklerin sınırları kompakt yüzeyler olduğundan, kulplu 3-disk grupları da kompakt yüzeylerin gönderim sınıfı gruplarının altgruplarıdır. Projedeki ikinci amacımız da kulplu 3-disk gruplarının gönderim sınıfı gruplarının minimal üreteç kümelerini bulmak olacaktır. Projedeki son amacımız da delikli ve yönlendirilemeyen yüzeylerin gönderim sınıfı gruplarının minimal üreteç kümeleri ile ilgili literatürde bilinen sonuçları daha da geliştirmek olacaktır.