DOĞAN Ö. (Yürütücü)
TÜBİTAK Projesi, 1002 - Hızlı Destek Programı, 2018 - 2019
Organik
fosforik asit türevleri literatürde çok iyi bilinen yapılar olmakla birlikte
bunların çok yakın türevi olan fosfonik asitler çok az bilinen ve çalışılmış
yapılardır. O nedenle bu proje kapsamında amacımız literatürde bilinmeyen yeni,
kiral ve rasemik halde aziridinil fosfonik asit türevi bileşikleri sentezlemek,
yapılarını tanımlamak (karakterize etmek) ve sonrasında da bu bileşiklerin yine
literatürde ilk kez biyolojik aktivitelerini araştırmaktır. Bu amaç
doğrultusunda bir seri kiral ve rasemik formunda aziridinil fosfonik asit
türevi bileşikler sentezlenmiştir. Bu bileşiklerin sentezi için daha önce
grubumuz tarafından rapor edilmiş olan Gabriel-Cromwell yöntemi kullanılarak
önce aziridinil fosfonat bileşikleri elde edilmiştir. Sonrasında da bu bileşiklerin
monohidrolizi ile aziridinil fosfonik asit bileşikleri sentezlenmiştir.
Sentezlenen bileşiklerin hem antibakteriyel hem antifungal ve hem de antikanser
etkilerine bakılmıştır. Antibakteriyel ve antifungal etki fazla olmamakla
birlikte bazı bileşiklerin HCT-116 kolon kanseri
hücrelerine karşı önemli antikanser etkisi olduğu bulunmuştur.