Akademik Veri Yönetim Sistemi
Okumuş G., Bilgin Altınöz A. G. (Yürütücü), Verschuure-Stuip G.
Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje, BAP Doktora, 2025 - 2026
Bu proje, nehirleri yalnızca yaşam, besin kaynağı olarak değil, aynı zamanda kültürün yaratıcısı ve birleştiricisi olarak ele alan bütüncül bir miras tanımı ve yaklaşımla, Menderes (Maeandrum) Nehri Deltası’nı özgün bir nehir peyzajı mirası olarak incelemeyi amaçlamaktadır. Peyzaj geliştikçe, nehrin dalgalı varlığı, kıtlığı ve bolluğu ile işaretlenen suyla ilgili ilişkileri, yeni miras biçimlerine yol açmış ve bu çok katmanlı peyzajın yönetimini daha da karmaşık hale getirmiştir. Ayrıca günümüzde, çevresel-ekolojik bozulmalar, parçalı koruma ve yönetim politikaları, karar üretici mekanizmalar, paydaşlar arasındaki parçacıl yaklaşımlar ve planlama yaklaşımlarının yetersizliği, peyzajın bütünlüğünü tehdit etmektedir.
Araştırma, bu karmaşık peyzajın sürdürülebilir ve bütüncül korunmasına yönelik yeni bir miras tanımı ve yaklaşımı ‘MeRiScape’ sunmayı hedeflemektedir. ‘MeRiScape’, zaman içinde dönüşen, anlatılarla örülen, yeniden üretilen, kimlik inşa eden ve insan-doğa ilişkilerini biçimlendiren peyzaj mirası için çok boyutlu bir analiz modeli önerir. Proje, literatür, arşiv taraması, yerel bilgi, sözlü tarih çalışmaları, saha analizleri, mekânsal veri üretimini içeren disiplinler arası bir yöntemle yürütülmektedir. Bu yöntemle, doğa-kültür bağlantılarını-bütünselliğini mekânsal-zamansal ve biyografik analizlerle izlerken, çok boyutlu veri ve bilgi katmanlarının bir araya getirildiği CBS tabanlı miras bilgi yönetimi ve karar destek sistemi tasarlar.
Çalışmanın özgün değeri, ‘nehir peyzajlarını’ bir miras alanı olarak ele alan bütüncül, çok ölçekli ve katılımcı yaklaşıma sahip ilk örneklerden biri olmasında yatmaktadır. Beklenen sonuçlar arasında, çalışmanın bilimsel ve yöntemsel katkısının yanı sıra yerel peyzaj toplulukları, karar vericiler ve paydaşlar için yönetişim süreçlerinde kullanılabilecek öneri raporları, rehber belgeler ve CBS veri setlerinin oluşturulması yer almaktadır. Proje çıktılarının, doğal ve kültürel miras yönetiminde ulusal/uluslararası yeni tanım ve paradigmaların gelişimine katkı sunması hedeflenmektedir.
Anahtar Kelimeler: Miras Koruma ve Yönetimi, Nehir Peyzajı Mirası, Sürdürülebilir ve Bütüncül Koruma, Miras Bilgi Yönetimi ve Karar Destek Sistemi, Menderes (Maeandrum) Nehri ve Deltası.