Risk assessment evaluation of hexane storage tank in a sunflower OİL plant by using areal location of hazardous atmosphere (ALOHA)

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İŞÇİ SAĞLIĞI VE İŞ GÜVENLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: AYŞENUR SEVİM

Danışman: HAMİ ALPAS

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Tehlikeli bir kimyasal olarak bilinen hekzan gazının risk değerlendirilmesinin yapılmasındaki amaç ölüm ve yaralanmalar ile biten kazaların ve ürün, fabrika, çalışan, çevre üzerinde yıkıcı etkiye sahip felaktlerin önüne geçmektir. Hekzan gazı kolaylıkla tutuşabilen, alev alabilen, uçucu ve toksik özelliklere sahip tehlikeli kimyasal madde olduğu için, depolanması sırasında da kazaların oluşması kaçınılmazdır. Bu çalışmada, ayçiçek yağı üretiminde ayçiçeği tohumundan yağ eldesi için ekstraksiyon ünitesinde kullanılan hekzan gazının, depolanması sırasında yangın ve patlama ihtimallerine karşı olası sonuçları incelenmektedir. Ayrıca, yemeklik yağların pek çok farklı alanda temel enerji kaynağı olmaları ve dünya nüfusundaki artış ile birlikte yemeklik yağa olan talebin de artmasından dolayı insan beslenmesinde önemli bir rol oynamaktadırlar. Bu yüzden, ihtiyacı karşılamak adına bazı teknolojik yöntemler (hekzan kullanımı ile gerçekleştirilen kimyasal ekstraksiyon gibi) kullanılarak ayçiçek tohumundan ayçiçek yağ üretimi arttırımı gerçekleştirilir. Kimyasal ekstraksiyon yönteminde çözücü olarak kullanılan ve zararlı kimyasal olarak önümüze çıkan hekzanın depolanması esnasında meydana gelebilecek olası olumsuz sonuçları incelemek adına Areal Location of Hazardous Atmosphere adı verilen bilgisayar programı üç farklı senaryoyu canlandırmak üzere kullanılmıştır. Bu farklı senaryolar (tanktan sızan hekzan gazının herhangi bir yangın olmaksızın sadece çevreye yayılan gaz bulutu oluşturması (birinci senaryo), sızıntı sırasında havuz tipi yangın oluşması (ikinci senaryo), hekzan sızıntısının kaynayan sıvı genleşen buhar patlaması yangınına sebebiyet vermesi (üçüncü senaryo) en olumsuz atmosfer koşullarında tehdit ve güvenlik bölgelerinin tespit edilebilmesi için hekzan gazının fiziksel ve kimyasal özelliklerine bağlı olarak kaza oluşumuna göre bu araştırmada tanımlanmakta ve incelenmektedir.