The persistence of a sacred patrilineage in contemporary Turkey: An ethnographic account on the descendants of Hacı Bektaş Veli, the Ulusoy family

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Fen Edebiyat Fakültesi, Sosyoloji Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2012

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: MERAL SALMAN

Danışman: MUSTAFA ŞEN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu etnografik çalışma Alevi-Bektaşi toplulukları tarafından Bektaşi tarikatının kurucusu Hacı Bektaş Veli'nin evlatları ve kutsal kabul edilen bir aile olan Ulusoylar üzerinedir. Şii geleneğine paralel olarak, Bektaşi tarikatının Çelebi koluna bağlı olanlarca Hacı Bektaş Veli'nin Ehli Beyt'e uzanan bir silsile ile batın yani ezoterik bilgiyi ve velayeti ve dolayısıyla bunların getirdiği kutsal otoriteyi kalıtsal olarak edindiğine inanılır. Hacı Bektaş Veli'nin evlatları olarak kabul edilen Çelebilerin yani Ulusoyların da kan bağı ve ruh göçü ile sahip olunan bu otoritenin kalıtçıları olduğu kabul edilir ve Ulusoylar kutsal otoritelerinin kaynağı olan batın bilgisiyle kendilerine bağlı ocaklar, dedeler ve taliplere rehberlik ederler. Bu çalışmanın amacı modernleşme ve sekülerleşme girişimleriyle birlikte kutsiyetleri resmi olarak ayrı bir sosyal kategori olarak tanınmayan ailenin Cumhuriyet dönemi boyunca kutsiyetlerini nasıl koruduğu ve yeniden ürettiğini araştırmaktır. Çalışma öncelikle Osmanlı dönemine, ailenin tarihsel arka planına bakmış, ailenin Cumhuriyet dönemi boyunca kutsal otoritesini uygulamak konusunda tecrübe ettiği devamlılıkları ve kopuşlar incelenmiş ve sonra yer/mekân, akrabalık ve cinsiyet kavramları aracılığıyla ailenin kutsiyetinin dönüşümü ve aldığı yeni biçimler araştırılmıştır.