Prospective mathematics teachers' developing understanding of social justice and mathematics

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Matematik Ve Fen Bilimleri Eğitimi Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: ÇAĞLA ADIGÜZEL

Danışman: Bülent Çetinkaya

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmanın amacı, 2022-2023 Bahar Dönemi'nde yürütülen öğretmenler için matematiksel modelleme dersi bağlamında, matematik öğretmen adaylarının sosyal adalet ve matematik konusundaki anlayışlarını incelemektir. Vaka çalışması deseni kullanılarak katılımcıların gerçek bir sınıf ortamında anlamlandırma süreçleri araştırıldı. Veriler, gözlem protokolü, ders video kayıtları, katılımcıların yazılı çalışmaları (bireysel yansıtma kağıtları ve final proje raporları) ile ders içi ve odak grup görüşmeleri aracılığıyla çok aşamalı olarak toplandı. Veri analizi, tematik analiz kapsamında, kavramsal çerçeveden türetilmiş önceden tanımlı kodlarla tümevarımsal açık kodlamanın birleştirilmesiyle yapılmıştır. Analiz üç ana temayı ortaya çıkardı: sosyal adalet anlayışları, matematiğin rolüne dair anlayışları ve gelecek öğretim vizyonu. Sosyal adalet anlayışları, (i) Modelleme yoluyla matematik eğitimi bağlamında sosyal adalet konularına ilişkin öğretmen adaylarının gelişen farkındalıkları ve (ii) Öğretmen adaylarının sosyal adalet konularında harekete geçme kapasitesinin gelişimi şeklinde ifade edildi. Matematiğin rolüne dair anlayışları ise, (i) Öğretmen adaylarının matematiği sosyal adalet meselelerini eleştirel biçimde anlamaya yönelik bir araç olarak görmeleri ve (ii) Öğretmen adaylarının matematiği harekete geçme ve dönüşüm için bir araç olarak görmeleri ile ifade edildi. Gelecek öğretim vizyonu ise, (i) Öğretmen adaylarının gelecekteki matematik öğretimlerinde sosyal adaleti teşvik etme niyetleri ve (ii) Sosyal adalet merkezli matematik derslerini tasarlama ve uygulamada pedagojik yaklaşımları ile örneklendi. Bulgular, katılımcıların sosyal adalet ve matematiğin rolüne dair anlayışlarının zamanla derinleştiğini ve matematiği sosyal adalet için öğretme konusunda artan bir anlayış geliştirdiklerini gösterdi.