Church-state relations in post-soviet georgia:

SERHAT KESKİN

Church-state relations in post-soviet georgia: "Deprivatization" of georgian orthodoxy

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Fen Edebiyat Fakültesi, Sosyoloji Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: SERHAT KESKİN

Danışman: AYŞEGÜL AYDINGÜN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez, Sovyet Sonrası Gürcistan'da kilise-devlet ilişkisini incelemekte ve Gürcü Ortodoks Kilisesi'nin artan gücüyle bu gücün laiklik, siyaset ve topluma etkisini tartışmaktadır. Tezde, Gürcü Ortodoks Kilisesi'nin Gürcü toplumunda ve siyasetindeki gücünün, tarihsel öneminden ve Sovyet sonrası dönemde oynadığı rolden kaynaklandığı iddia edilmektedir. Ayrıca, bu unsurların yanı sıra kilisenin kamusal alanda varoluş biçiminin laikliğe ve Batı değerlerine bir tehdit oluşturduğu da iddia edilmektedir. José Casanova'nın görüşlerine dayanarak, Gürcistan'da deneyimlenen 'dinin kamusal alana dönüşü'nün (deprivatization) Batı deneyimlerinden farklılık gösterdiği iddia edilmektedir. Bu tezde belge araştırması yöntemi kullanılmış, bu bağlamda 1995 Anayasası ve 2002 Anayasal Anlaşması, Patrik ve üst düzey rahiplerin demeçleri, ulusal ve uluslararası sivil toplum örgütlerinin ve kuruluşların raporları incelenmiştir. Ayrıca, 2015 ve 2017 yıllarında Tiflis'te ve Batum'da saha araştırmaları yapılmış ve bu çerçevede uzman ve seçkinlerle 30 derinlemesine mülakat gerçekleştirilmiştir. Saha araştırmaları, Sovyet sonrası dönemde politikacıların başarısızlıklarının ve siyasi meşruiyete ihtiyaç duymalarının, Gürcü Ortodoks Kilisesi'nin kamusal alandaki gücünün artmasına katkıda bulunduğunu göstermektedir. Gürcistan'da yaşanan "dinin kamusal alana dönüşü" süreci, José Casanova'nın öne sürmüş olduğu kilisenin kamusal alana girdiği üç meşru örnekle uyumlu olmasa da Gürcü Ortodoks Kilisesi kamusal alanda güçlü bir kurum haline gelmiştir. Bulgular ayrıca, kilise ve devlet ayrımı yasal açıdan sağlansa da kilise-devlet ayrılığı ilkesinin fiilen tam olarak gerçekleşmediğini göstermektedir.