Vulnerabilities and strength of people with pre-existing (visual and physical) disabilities in the face of crises/disasters

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, EĞİTİM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: GÜLŞAH KARAKEDİ BEYDOĞAN

Danışman: Özgür Erdur Baker

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Engellilerin kriz deneyimlerini anlamak, bu dönemlerde onlara daha etkili psikolojik destek sağlamak açısından büyük öneme sahiptir. Ancak, bu konuda sınırlı sayıda araştırma bulunmaktadır. Bu bağlamda, bu araştırma, engelli bireylerin kriz öncesi sırası-sonrasında karşılaştığı zorlukları ve onlara özgü ihtiyaçları ortaya çıkarmayı amaçlamaktadır, aynı zamanda bu bireylerin kendi seslerinden başa çıkma yollarını incelemektedir. Çalışma ayrıca katılımcılar tarafından oluşturulan acil durum planı önerilerine de değinmektedir ve bu öneriler, psikososyal ihtiyaçlar gibi danışmanlık alanıyla ilgili unsurları içermektedir. Çalışmada onu görme engelli, beşi fiziksel engelli olmak üzere on beş katılımcı yer almaktadır. Katılımcılar deprem, patlama, trafik kazası gibi kriz olayları yaşamış engelli bireylerdir. Yarı yapılandırılmış görüşmelerin yer aldığı fenomenolojik bir çalışma sürdürülmüştür. Görüşmeler, Maxqda12 yazılımı kullanılarak içerik analizi ile incelenmiştir. Bulgular, engelliliğin kriz deneyimi üzerindeki etkisinin, dayanıklılığı destekleyen ve kırılganlıkları kötüleştiren iki yönü olduğunu göstermektedir. Ayrıca, engelli bireylerin krizi farklı deneyimledikleri görülmüştür. Görme ve fiziksel engelli bireylerin krizlerde yaşadıkları zorluklar, kendilerine özgü ihtiyaçlar, krizlerle baş etmeyi kolaylaştıran etkenler ve krizlerle başa çıkma mekanizmaları ayrıntılı olarak sonuçlar bölümünde ele alınmıştır. Bulgular, krizlerle ilgili mevcut literatürle ilişkilendirilerek tartışılmıştır. Bu verilerin danışmanlık alanındaki pratik sonuçları, ruh sağlığı profesyonellerine, politika yapıcılarına ve akademisyenlere yönelik sunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Engelliler, Türkiye, Kriz Deneyimleri, Engellilik, Psikolojik Danışmanlık