The Impact of anthropogenic factors on the composition of genetic variation on pinus brutia ten. populations determined by DNA markers
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Fen Edebiyat Fakültesi, Biyolojik Bilimler Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2000
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: YILDIRAY LİSE
Eş Danışman: ZEKİ KAYA, SERTAÇ ÖNDE
Özet:oz İNSAN KAYNAKLI FAKTÖRLERİN PINUSBRUTIA TEN. POPULASYONLARINDAKİ GENETİK ÇEŞİTLİLİĞE ETKİLERİNİN DNA MARKÖRLER VASITASIYLA BELİRLENMESİ LİSE, Yıldıray Yüksek Lisans, Biyoloji Bölümü Tez Yöneticisi: Prof. Dr. Zeki KAYA Ortak Tez Yöneticisi: Doç Dr. Sertaç ÖNDE Aralık 2000, 96 sayfa Bu çalışmada, Türkiye'nin Akdeniz bölgesinden seçilen 6 P. brutia populasyonunun (Alanya-Kargı, Manavgat- Yaylaalan, Antalya-Çalkaya, Fethiye- Yapraktepe, Burdur-Gölhisar ve Çameli-Göldağ) genetik çeşitliliğini belirlemek ve bunun sonucu olarak da insanların bu populasy onlar üzerindeki etkisinin niceliğini belirlemek için Rastgele Çoğaltılmış Polimorfik DNA (RAPD) markörleri kullanıldı. Başlangıçta 80 RAPD primeri tarandı ve en iyi 12 tanesi üç bozulmuş, üç de doğal P. brutia populasyonlarmdan veri toplamak amacıyla kullanıldı. 12 RAPD markörü 231 polimorfik bant üretmiştir. Çalışılan populasyonların dördünde, 5 özgün alel belirlenmiştir ve bunlardan ikisinin bozulmuş bir populasy on olan Manavgat- Yaylaalan' a ait olduğu görülmüştür.Bütün populasyonlarda polimorfızmin 86.29 olarak saptanması genetik çeşitliliğin yüksek olduğunu belirtmektedir. Minimum Ho=0.215 (Burdur- Gölhisar) ile maksiumum 0.264 (Fethiye- Yapraktepe) değerleri arasında değişmekte olan heterozigotluk hesaplamaları kızılcamın genetik farklılaşmasının yüksek olduğunu göstermektedir. Ortalama Fst değeri toplam genetik çeşitliliğin % 91.45 'inin populasy onlar içinde olduğunu göstermiştir. Elde edilen bu sonuçlar göstermiştir ki: Kızılcam, populasyon içi yüksek genetik çeşitlilik ve populasyonlar arası düşük çeşitlilikten kaynaklanan yüksek toplam genetik çeşitliliğe sahiptir. Parçalanmış populasyonların genetik çeşitliliğinde % 5.33 kayıp tespit edilmiştir ve F-İstatistiği analizi sonuçları da bu populasyonlarda % 7.3 heterozigotluk eksiği olduğunu göstermiştir. Populasyon içi sabitlenme indeksi (Fıs^O.1484) kızılcamda genetik çeşitliliğin akrabalar arası döllenmeden etkilendiğini gösteren homozigot fazlalığına işaret etmiştir. Sonuç olarak, bu populasyonlar uzun zamandır insan kaynaklı baskılara maruz kalmasına rağmen çalışılan lokuslar bazında istatistiksel olarak anlamlı genetik kayma tesbit edilmemiştir. Fakat, bozulmuş populasyonlarda akrabalar arası döllenme biraz yüksek görülmüştür. Bu sonucun ilave çalışmalarla desteklenmesi gerekmektedir. Anahtar Sözcükler: Pinus brutia Ten., kızılcam, populasyonlar, RAPD markör, insan kaynaklı faktörler, genetik çeşitlilik, akrabalar arası döllenme. vı