Impacts of multiple stressors on phytoplankton community in shallow lakes
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Fen Edebiyat Fakültesi, Biyolojik Bilimler Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: NUR FİLİZ
Danışman: Meryem Beklioğlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu doktora araştırmasının temel hedefi, çoklu stresörler (sıcaklıktaki artış, ötrofikasyon ve hidrolojideki değişiklikler) ile fitoplankton topluluğu ve boyut yapısı veya klorofil-a arasındaki ilişkiyi incelemektir. Bu, anlayışımızı basit tekli stres etkeni çalışmalarından, bir dizi yaklaşım ve ölçek kullanan dinamik, çoklu stres etkeni çalışmalarına doğru genişletir. Bu çalışmada üç farklı yaklaşım kullanılmıştır: bir sıcak hava dalgası dahil olmak üzere iki besin ve üç sıcaklık seviyesi içeren kısa süreli bir mezokozm deneyi, iki besin ve iki sıcaklık seviyesi içeren uzun süreli bir mezokozm deneyi ve birbirine bağlı iki yarı kurak Akdeniz göllerinin uzun vadeli su ve besin bütçeleri ile klorofil-a ve göl içi besin tuzu konsantrasyonlarının zaman serisi analizi. Düşük besin tuzu koşullarında cins çeşitliliği daha fazla gözlemlenmişken, yüksek besin tuzu koşulları, fitoplankton taksonları ve cins çeşitliliği üzerinde olumsuz bir etki yaratmıştır. Bu koşullar çoğunlukla siyanobakteri hakimiyeti sebep olarak bu grubun toksik olan türlerini de artırma eğilimi göstermiştir. Fitoplankton topluluk yapısının yüksek sıcaklıklara duyarlılığı, besin tuzu mevcudiyetine bağlıdır. Çalışma, tatlı su ekosistemlerinin fitoplankton topluluğunun besin konsantrasyonları daha düşük olan ortamlarda ısınmaya ve sıcak hava dalgalarına karşı artan savunmasızlığını ortaya çıkarmıştır. Çoklu stres faktörlerinin fitoplankton boyut yapısı üzerine etkilerini genellemek zordur; beklenilenin artan sıcaklıklarla boyut yapısında azalması olsa da, yüksek sıcaklıkların fitoplankton boyut yapısı üzerinde hem artırıcı hem de azaltıcı etkileri gözlenmiştir. Yüksek sıcaklıkların bu etkileri, farklı besin konsantrasyonlarına göre değişmektedir. Sonraki on yıllarda, yarı kurak Akdeniz iklimleri için iklim değişikliği senaryoları ile buharlaşmanın artması ve daha az yağışın olacağı tahmin edilmektedir. Bu sığ göller için ciddi bir tehdit oluşturmakta ve, su ve besin bütçelerine bağlı olarak su kalitesi üzerinde olumsuz etkileri olabilmektedir. Girdilerle göle gelen besin tuzu miktarı azalsa bile, yarı kurak iklimlerdeki sığ göllerin besin konsantrasyonları, düşük yağış koşullarında artabilir; bu artışlar, artan iç yükleme ve buharlaşmayla su kaybından kaynaklanan besin birikimi ile ilişkilidir. Besin tuzu miktarının kontrolü, su yönetimi ve tatlı sulardaki siyanobakteri bolluğunu azaltmak için en bariz strateji olmaya devam etmektedir ve bu, daha sıcak bir iklimde daha da önemli hale gelmektedir.