Refining the representational basis of the construction-integration model of text comprehension with syntactic cues
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Enformatik Enstitüsü, Bilişsel Bilimler Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2001
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: EVREN KAPUSUZ
Eş Danışman: DENİZ ZEYREK BOZŞAHİN, HÜSEYİN CEM BOZŞAHİN
Özet:oz METİN ANLAMANIN YAPILANDIRMA-ENTEGRASYON MODELİNİN SİMGESEL TEMELLERİNİN SÖZ-DİZİMSEL İPUÇLARI İLE ZENGİNLEŞTİRİLMESİ Kapusuz, Evren Yüksek Lisans, Bilişsel Bilimler Programı Tez Yöneticisi: Prof. Dr. Deniz Zeyrek Ortak Tez Yöneticisi: Doç. Dr. Cem Bozşahin Eylül 2001, 157 sayfa Bu tezde, Yapılandrırma-Entegrasyon (YE, Eng. Construction-Integration) mo deli çatısı altında, metindeki göndergelerin konusallıkları, hafızada bu göndergelere karşılık gelen elemanların uyarım düzeyleri açısından incelenmektedir. İnceleme lerimizde, YE modelinin, değişik söz-dizimsel kullanımların cümle düzeyindeki konuyla nasıl ilişkilendiğine dair dilbilimsel gözlemleri yansıtmakta eksik olduğunu bulguladık. Bu tez, YE modelinin, konusallıkta egemen olan iki söz-dizimsel bilgi kaynağını (cümle öğelerinin söz-dizimsel rollerini ve cümlecik yapısını) cümleninkonusunu bulmakta kullanabilmesi için bazı iyileştirmeler önermektedir. YE modelinin hem bu çerçevede değiştirilmiş hem de orijinal hallerini karşılaştırmak için her iki modelin de bilgisayar programları çeşitli veriler üzerinde denenmiştir. Yapılan karşılaştırmalar, değiştirilen YE modelinin konuyu cümle düzeyinde bul makta daha iyi olduğunu göstermektedir. Ayrıca, söylem düzeyinde konuyla ilişkili iki kavram olan konu dönüşleri ve gösterimsel süreklilik değiştirilen YE modeli çerçevesinde bilgisayar ortamında uygulanmıştır. Anahtar Kelimeler: Bilişsel modelleme, Yapılandırma-Entegrasyon modeli, cümle düzeyinde konu, konu sürekliliği, merkezleme kuramı vı