The Development of noun and adjective usage among Turkish preschoolers
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Fen Edebiyat Fakültesi, Psikoloji Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2002
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: ARZU BAYKARA
Danışman: SİBEL KAZAK BERUMENT
Özet:oz 2-6 YAŞ ARASINDAKİ TÜRK ÇOCUKLARINDA İSİM VE SIFAT KULLANIMININ GELİŞİMİ Baykara, Arzu Yükesek Lisans Tezi, Psikoloji Bölümü Tez Yöneticisi: Yrd. Doç. Sibel Kazak Berument Temmuz, 2002, 143 sayfa Bu çalışmada 2-6 yaş arasındaki Türk çocuklarında isim ve sıfat kullanımının gelişimi araştırılmıştır. İsimler tek isim, bileşik isim ve isim-fiil olmak üzere üç kategori altında incelenmiştir. Sıfatlar ise tek sözcüklü sıfatlar ve iki sözcüklü, üç sözcüklü sıfat tamlamaları olmak üzere üçe ayrılmıştır. Ayrıca tek sözcüklü sıfatlara niteleme, belirtme, işaret, sayı, belgisiz, ve unvan sıfatı olarak bakılmıştır. 96 çocuk 8 ayrı yaş grubuna dahil edilmiştir. Çocuklarla bireysel olarak 30-45 dakika görüşülmüş, toplam üç oturum yapılmıştır. Çocukların konuşma örneklenilen 3 farklı yöntem ile toplanmıştır. Birinci yöntemde (hikaye yaratma) çocuklara 5 renkli hikaye kanı gösterilmiş ve çocuklardan bunlara bakarak bir hikaye kurup anlatmaları istenmiştir. İkinci yöntemde (hikaye anlatma) çocuklardan akıllarına gelen ya da bildikleri bir hikayeyi anlatmaları istenmiştir. Üçüncü yöntemde (yapısallaştırılmış oyun) çocuklardan yapısallaştırılmış oyun ortamında oynamaları ve oynarken yaptıklarını anlatmaları istenmiştir. Araştırmada çocukların kullandıkları toplam sözcük sayısına bağlı olarak yaşlara göre isim ve sıfat kullanımlarının yüzdesi belirlenmiştir. Araştırmanın bulgularına göre isim kullanım yüzdesinde yaşa bağlı olarak herhangi anlamlı bir farklılık gözlenmemiştir. Ancak sıfat kullanım yüzdesine bakıldığında 2-2.05 yaşındaki çocukların 3.06-3.11, 4-4.05, 5-5.11, 6-6.11 yaşındaki çocuklara oranla konuşmalarında anlamlı biçimde daha az sıfat kullan dıkları, yine ayrıca 2.06-2.11 yaşındakilerin de 3.06-3.11 yaşındaki çocuklardan anlamlı biçimde daha az sıfatkullandıkları bulunmuştur. Sonuçlara dayanarak şu yargıya varılabilir: 3 Vz yaşındaki çocuklarda sıfat kullanımı yüksek bir seviyeye ulaşmaktadır. Daha sonra bu oran çocuklar 5 yaşma geldiğinde hafifçe azalmakta ancak çocuklar 6 yaşına geldiğinde yine artmaktadır. Diğer bir bulgu da konuşma ömeklemi toplama yönteminin ne kadar önemli olduğudur. İsim kullanım yüzdesine bakıldığında, çocukların hikaye anlatma bölümünde hikaye yaratma ve yapısallaştırılmış oyun bölümüne oranla daha fazla isim kullandıkları bulunmuştur. Sıfat kullanım yüzdesine bakıldığında ise çocukların hikaye anlatma ve hikaye yaratma bölümlerinde yapısallaştırılmış oyun bölümüne oranla daha fazla sıfat kullandıkları bulunmuştur. Bulgular değerlendirilmiş ve gelecek çalışmalar için öneriler verilmiştir. Anahtar kelimeler: Dil Gelişimi, İsim, Sıfat vı