Exploring middle school students' systems literacy within the context of water system
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İLKÖĞRETİM EĞİTİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: SİNEM DEMİRCİ
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): ELVAN ŞAHİN
Danışman: GAYE TEKSÖZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Mevcut çalışmanın amaçları (1) 'sistem okuryazarlığı' tanımına kavramsal bir model oluşturmak; (2) sistem okuryazarlığı kavramına su sistemi bağlamında bir alternatif çerçeve önermek; (3) su sistemi kapsamında tanımlanan sistem okuryazarlığı ile etkileşen olası faktörleri belirlemek ve (4) ortaokulu bitirmiş öğrencilerin su sistemi kapsamında sistem okuryazarlıkları ile ilgili hazırbulunuşluk seviyelerini tespit etmek olarak belirlenmiştir. Bu bağlamda hem kavramsal hem de deneysel araştırma basamaklarını içeren bir araştırma döngüsü tasarlanmıştır. Kavramsal araştırma çerçevesinde, 'felsefi kavramsallaştırma' ve 'kavramsal sistemler' metodolojileri kullanılmıştır. Oluşturan kavramsal model ve teorik çerçeveleri test etmek ve detaylı bilgi elde etmek adına nitel bir araştırma yöntemi olan çoklu durum çalışması seçilmiştir. Araştırmaya dokuzuncu sınıf seviyesinde dört lise öğrencisi katılmıştır. Çalışmanın verileri dört aşamalı kavram testi, iki adet çizim etkinliği ve yarı yapılandırılmış görüşme soruları ile toplanmıştır. Kavramsal araştırmanın sonuçlarına dayanarak sistem okuryazarlığı kavramı tanımı yapılmıştır. Ardından su sistemi bağlamında sistem okuryazarlığı kavramı ile ilgili bir teorik çerçeve sunulmuştur. Öteyandan, deneysel araştırma analizleri sonucunda öğrencilerin eleştirel sistem okuryazarlık seviyelerinin işlevsel veya kültürel okuryazarlık seviyesindeki eksiklikler sebebiyle yetersiz olduğu gözlenmiştir. Eleştirel sistem okuryazarlıkları hem işlevsel ve kültürel okuryazarlıkları ile hem de öğrencilerin alternatif kavramları ve değişken yanlış cevapları sebebiyle etkileşmektedir. Bu etkileşimler, eleştirel okuryazarlığın gelişmesinde bir engel olarak nitelendirilebilir. Ek olarak, bazı olası faktörlerin de bireylerin sistem okuryazarlıkları ile ilişkili olduğu gözlemlenmiştir. Çalışmanın bulguları fen eğitimi ve sürdürülebilir kalkınma için eğitim programlarına sistem bilimlerini entegre etmek için sistem okuryazarlığı kavramının önemini ortaya çıkarmıştır. Sonuç olarak, eğitimcilere ve program geliştirme uzmanlarına, sistemsel okuryazarlık kapsamında bir entegrasyon öncesinde, bireylerin hazırbulunuşluk seviyelerini belirlemeleri önerilmektedir.